Przyroda Województwa Śląskiego
Województwo Człowiek i przyroda Badania i edukacja Ochrona przyrody Przyroda nieożywiona Przyroda ożywiona
Rezerwaty przyrody
 
Ochrona przyrody Obiekty ochrony przyrody
Pomocne i polecane Mapa serwisu
Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Rezerwat Modrzewiowa Góra
fot. R. Bula
Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody z 16 października 1991 r. (t.j. Dz. U. nr 99 z 2001 r., poz. 1079) rezerwat przyrody jest obszarem obejmującym zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym ekosystemy, w tym siedliska przyrodnicze, a także określone gatunki roślin i zwierząt, elementy przyrody nieożywionej, mające istotną wartość ze względów naukowych, przyrodniczych, kulturowych bądź krajobrazowych.

Rezerwat przyrody powoływany jest mocą rozporządzenia wojewody, na podstawie dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę. Jeśli wojewoda nie tworzy rezerwatu, którego ochrona jest niezbędna ze względu na międzynarodowe zobowiązania Polski, decyzję w tej sprawie podejmuje minister Środowiska.

Pod względem kategorii ochrony rezerwaty dzieli się na: ścisłe, w których wykluczone są jakiekolwiek formy ingerencji człowieka, i częściowe, w których - mimo zasadniczych ograniczeń w zakresie turystyki, gospodarki leśnej i rolnictwa - dopuszczalne są określone działania człowieka. Akty prawne powołujące rezerwaty przyrody nie zawierają określeń "rezerwat ścisły" i "rezerwat częściowy" (stosuje się je tylko w aktach wyższej rangi, np. w rozporządzeniach Rady Ministrów, w odniesieniu do części parków narodowych poddanych takiej ochronie). Kategoria ochrony wynika z zakresu wprowadzonych na terenie rezerwatu ograniczeń, zapisanych w akcie powołującym dany obiekt. Ze względu na przedmiot ochrony wyróżnia się rezerwaty m.in.: faunistyczne, florystyczne, krajobrazowe, leśne, przyrody nieożywionej, stepowe, słonoroślowe, torfowiskowe, wodne.

W województwie śląskim do tej pory utworzono 61 rezerwatów przyrody, w tym: 44 leśne, 4 florystyczne, 3 faunistyczne, 3 przyrody nieożywionej, 2 krajobrazowe, 2 krajobrazowo-leśne, 2 torfowiskowe i 1 wodno-leśny.

Wykaz rezerwatów przyrody w województwie śląskim

Nazwa rezerwatu Typ rezerwatu* Rok utworzenia Powierzchnia [ha]** Gmina (Miejscowość) Przedmiot ochrony
Babczyna Dolina leśny 2002 76,25 Suszec (Suszec) Naturalne układy biocenotyczne charakterystyczne dla dolin rzecznych.
Barania Góra leśny 1953 383,04 Wisła (Wisła) Górski las mieszany, przechodzący w bór wysokogórski, tereny źródliskowe Białej i Czarnej Wisełki.
Borek leśny 1953 64,70 Koniecpol (Radoszewnica) Bór mieszany z udziałem dębu szypułkowego i lipy oraz fragmenty olsu i łęgu olchowego z udziałem jesionu.
Bukowa Góra leśny 1959 1,06 Lipie (Kleśniska) Buczyna niżowa ze starodrzewiem bukowym oraz domieszką jodły, świerka i sosny.
Bukowa Kępa leśny 1996 52,84 Janów (Łączki) Lasy bukowe na podłożu wapiennym i lessowym.
Butorza leśny 1961 30,68 Rajcza (Zwardoń) Drzewostan świerkowy "rasy istebniańskiej" w reglu dolnym.
Cisy koło Sierakowa leśny 1957 8,05 Ciasna (Przywary) Naturalne stanowisko cisa pospolitego w starym drzewostanie lasu mieszanego z udziałem dębu, buka, olszy czarnej, grabu, jesionu.
Cisy nad Liswartą leśny 1957 18,77 Herby (Łęg) Naturalne stanowisko cisa pospolitego w przystrumykowym łęgu jesionowo-olchowym o charakterze podgórskim.
Cisy w Hucie Starej leśny 1957 1,70 Koziegłowy (Huta Szklana) Naturalne stanowisko cisa pospolitego w drzewostanie wilgotnego lasu mieszanego.
Cisy w Łebkach leśny 1957 22,36 Herby (Łebki) Naturalne stanowisko cisa pospolitego w przystrumykowym łęgu olszowym.
Czantoria leśny 1996 97,71 Ustroń (Ustroń) Dolnoreglowe zbiorowiska leśne z udziałem drzewostanów jaworowych, jesionowych i klonowych.
Dębowa Góra leśny 1954 5,43 Kłobuck (Skrzeszów) Las grądowy z panującym dębem szypułkowym i udziałem jodły.
Dolina Łańskiego Potoku leśny 1998 46,89 Jasienica (Grodziec) Naturalne zbiorowiska podgórskiego łęgu jesionowego i nadrzecznej olszyny górskiej.
Dolina Żabnika torfowiskowy 1996 42,32 Jaworzno (Ciężkowice) Biocenozy wodne oraz torfowiska przejściowe ze stanowiskami licznych gatunków roślin chronionych i rzadkich.
Dziobaki leśny 1996 13,06 Ujsoły (Soblówka) Fragmenty buczyny karpackiej i jaworzyny ziołoroślowej w reglu dolnym.
Gawroniec leśny 1996 23,69 Świnna (Pewel Mała) Fragment buczyny karpackiej z udziałem sosny.
Góra Chełm leśny 1957 12,00 Łazy (Hutki Kanki) Las bukowy porastający malownicze wzgórze wapienne.
Góra Grojec krajobrazowy 1996 17,53 Woźniki (Psary) Drzewostan z udziałem jawora, buka i jodły, rosnących na wapiennym wzgórzu.
Góra Zborów przyrody nieożywionej 1957 45,00 Kroczyce (Podlesice) Kulminacje wapieni górnojurajskich o bogatej rzeźbie krasowej, porośnięte roślinnością naskalną, murawami i zaroślami kserotermicznymi.
Grapa leśny 1996 23,23 Żywiec (Żywiec) Fragment łęgu jesionowego z jarzmianką większą oraz lasu grądowego z chronionymi gatunkami runa.
Hubert leśny 1958 19,26 Wielowieś (Dąbrówka) Fragment lasu mieszanego o cechach naturalnych, zachowanego wśród lasów zniekształconych gospodarką człowieka.
Jaworzyna leśny 2003 40,03 Bielsko-Biała (Bielsko-Biała) Lasy górskie reprezentowane przez jaworzynę górską, kwaśną buczynę górską oraz żyzną buczynę karpacką.
Jeleniak Mikuliny faunistyczny 1958 37,54 Koszęcin (Piłka) Stanowisko lęgowe żurawia w kompleksie ekosystemów wodno-szuwarowych i leśnych.
Kaliszak leśny 1954 14,64 Janów (Apolonka) Naturalny starodrzew sosnowo-dębowy z udziałem jodły, modrzewia, świerka, buka i grabu.
Kopce leśny 1954 14,77 Cieszyn (Cieszyn) Fragment naturalnego lasu grądowego z udziałem lipy oraz cennych gatunków w runie, np. cieszynianka wiosenna.
Kuźnie przyrody nieożywionej 1996 7,22 Lipowa (Twardorzeczka) Zgrupowanie wychodni skalnych, jaskiń oraz dorodny drzewostan świerkowy.
Las Murckowski leśny 1954 100,67 Katowice (Katowice) Las bukowy o cechach naturalnych, położony w bezpośrednim sąsiedztwie aglomeracji przemysłowej.
Lasek Miejski nad Olzą florystyczny 1961 3,23 Cieszyn (Cieszyn) Stanowisko cieszynianki wiosennej w naturalnym lesie grądowym lipowo-dębowym.
Lasek Miejski nad Puńcówką florystyczny 1961 6,96 Cieszyn (Cieszyn) Stanowisko cieszynianki wiosennej w naturalnym lesie grądowym lipowo-dębowym.
Łężczok wodno-leśny 1957 396,21 Nędza, Racibórz (Babice, Zawada Książęca, Racibórz) Obszar leśno-stawowy, obejmujący: lasy łęgowe, starorzecza Odry, zabytkowe aleje, miejsca masowego gnieżdżenia się ptactwa.
Madohora leśny 1960 71,81*** Andychów, Ślemień (Rzyki, Ślemień) Naturalne zespoły leśne buczyny dolnoreglowej i świerczyny górnoreglowej oraz wychodnie skalne.
Modrzewiowa Góra leśny 1957 49,27 Panki (Zwierzyniec) Las mieszany z dominacją dębu szypułkowego i znacznym udziałem modrzewia polskiego.
Morzyk leśny 1996 10,25 Jasienica (Grodziec Śląski) Fragment lasu o charakterze grądu subatlantyckiego i buczyny karpackiej z występującym na jego terenie siedliskiem czynnych tufów wapiennych.
Muńcoł florystyczny 1998 45,20 Ujsoły (Soblówka) Stanowisko śnieżyczki przebiśnieg w żyznej buczynie karpackiej.
Ochojec florystyczny 1982 26,77 Katowice (Katowice) Rośliny górskie występujące na Górnym Śląsku w postaci reliktowej, głównie liczydło górskie.
Ostrężnik krajobrazowo- leśny 1960 3,85 Janów (Ostrężnik) Wzgórze wapienne z ruinami warowni z XIV wieku, jaskinią i okresowym źródłem, porośnięte lasem bukowo-grabowym.
Oszast leśny 1971 48,82 Ujsoły (Soblówka) Fragment dawnej Puszczy Karpackiej, las świerkowo-jodłowo-bukowy regla dolnego.
Parkowe krajobrazowy 1957 153,22 Janów (Potok Złoty) Część doliny rzeki Wiercicy z jej źródłami, różnorodnymi formami skalnymi i jaskiniami, porośnięta lasami o charakterze naturalnym.
Pięć Kopców leśny 1998 88,74 Jeleśnia (Korbielów) Górnoreglowy bór świerkowy, zarośla kosodrzewiny, zbiorowiska murawowo-krzewinkowe z rzadkimi gatunkami fauny i flory.
Pilsko leśny 1971 15,41 Jeleśnia (Korbielów) Bór świerkowy górnoreglowy.
Pod Rysianką leśny 1970 27,54 Jeleśnia (Sopotnia Wielka) Fragment dawnej Puszczy Karpackiej, las świerkowo-jodłowo-bukowy, przejście regla dolnego w górny.
Rajchowa Góra leśny 1959 8,20 Boronów (Boronów) Naturalny las mieszany z udziałem sosny, buka, świerka, dębu i domieszką jodły.
Romanka w Beskidzie Żywieckim leśny 1963 98,45 Jeleśnia, Węgierska Górka (Sopotnia Mała, Sopotnia Wielka, Żabnica) Fragament dawnej Puszczy Karpackiej, bór świerkowy górnoreglowy.
Rotuz torfowiskowy 1967 21,24 Chybie, Czechowice-Dziedzice (Chybie, Zabrzeg) Torfowisko wysokie oraz fragmenty boru bagiennego.
Ruskie Góry leśny 2000 153,65 Pilica (Złożeniec) Płaty żyznej buczyny sudeckiej i jaworzyny górskiej.
Segiet leśny 1953 24,29 Bytom, Tarnowskie Góry (Bytom, Tarnowskie Góry) Drzewostan bukowy powstały w drodze naturalnej sukcesji na terenie wyrobisk pogórniczych.
Skarpa Wiślicka leśny 1996 24,17 Skoczów (Wiślica) Fragment buczyny oraz łęgu jesionowego.
Smoleń krajobrazowo- leśny 1960 4,32 Pilica (Smoleń) Wzgórze jurajskie z ruinami zamku, porośnięte buczyną.
Sokole Góry leśny 1953 215,95 Olsztyn (Olsztyn) Wzgórza wapienne z licznymi formami krasu powierzchniowego i podziemnego, porośnięte buczyną sudecką i storczykową oraz grądem.
Stawiska leśny 1959 6,28 Lipie (Parzymiechy) Naturalny las dębowy z pomnikowymi okazami drzew oraz fragmenty łęgu z udziałem olszy szarej.
Stok Szyndzielni leśny 1953 54,96 Bielsko Biała (Bielsko Biała) Fragment naturalnego lasu bukowego z domieszką jawora, świerka i jodły, położony na granicy regla dolnego i górnego.
Szachownica przyrody nieożywionej 1978 12,70 Lipie (Wapiennik) Wzgórze wapienne Krzemienna Góra z jaskinią Szachownica - jedną z najdłuższych na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.
Szeroka w Beskidzie Małym leśny 1960 49,51 Łękawica (Kocierz Moszczanicki) Fragment dolnoreglowej buczyny karpackiej z pomnikowymi okazami jodeł i buków.
Śrubita leśny 1958 24,99 Rajcza (Rycerka Górna) Pierwotny las jodłowo-bukowy regla dolnego (fragment Puszczy Karpackiej).
Wielki Las leśny 1953 32,12 Przyrów (Zalesice) Kompleks wilgotnych lasów łęgowo-olsowych na obszarze źródliskowym.
Wisła faunistyczny 1959 17,61 Wisła (Wisła) Ochrona pstrąga potokowego w naturalnych warunkach bytowania (Biała i Czarna Wisełka).
Zadni Gaj leśny 1957 6,39 Goleszów (Cisownica) Naturalne stanowisko cisa w drzewostanie świerkowym z domieszką drzew liściastych.
Zamczysko leśny 1953 1,35 Wręczyca Wielka (Grodzisko) Starodrzew dębowy porastający wały wczesnośredniowiecznego grodziska.
Zasolnica leśny 1973 16,65 Porąbka (Porąbka) Fragment starodrzewia buczyny karpackiej w reglu dolnym.
Zielona Góra leśny 1953 19,66 Olsztyn (Kusięta) Wzgórze wapienne z oryginalnymi formami skalnymi i jaskiniami, porośnięte ciepłolubną roślinnością murawowo-zaroślową i leśną (buczyna, grąd).
Żubrowisko faunistyczny 1996 742,56 Pszczyna (Pszczyna) Zachowanie populacji żubra.
Podano wg interpretacji własnej.
**  Powierzchnię podano zgodnie z rozporządzeniem o utworzeniu rezerwatu i późniejszymi zmianami.
***  W tym 33,18 ha w województwie śląskim.

Materiał strony opracowano 31 października 2002 roku. Stan ilościowy obiektów wg Dziennika Urzędowego Województwa Śląskiego nr 14 z 12.03.2004 r. Autor opracowania: R. Bula. Ostatnia aktualizacja zawartości strony: 31 marca 2004 r.

Rezerwat Bukowa GóraRezerwat Góra ZborówRezerwat Las MurckowskiRezerwat ŁężczokRezerwat OchojecRezerwat Ruskie GóryRezerwat SegietRezerwat Szachownica
Rezerwaty przyrodyParki krajobrazoweObszary chronionego krajobrazuObszary Natura 2000Pomniki przyrody ożywionejPomniki przyrody nieożywionejStanowiska dokumentacyjneUżytki ekologiczneZespoły przyrodniczo-krajobrazowe
Natura 2000Obiekty ochrony przyrodyOchrona siedlisk przyrodniczychOchrona gatunkowa Ostoje przyrody ożywionejInstytucje i organizacje ochrony przyrodyCzynna ochrona przyrody
Województwo | Człowiek i przyroda | Badania i edukacjaOchrona przyrody | Przyroda nieożywiona | Przyroda ożywiona | Pomocne i polecane | Mapa serwisu
e-mail
Serwis współfinansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
Copyright © 2002-2006 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska   Projekt i wykonanie: ZiP Soft