Czerwona lista mchów

Analiza preferencji siedliskowych mchów zagrożonych w Polsce wskazuje, że do najbardziej narażonych należą gatunki: torfowiskowe i bagienne, epifityczne leśne oraz porastające drzewa wolnostojące, naskalne (zwłaszcza na głazach narzutowych), a także gatunki związane z martwym drewnem oraz rosnące na odsłoniętych, mokrych lub wilgotnych glebach.

Na terenie województwa śląskiego odnotowano 64 gatunki figurujące w Czerwonej liście mchów zagrożonych w Polsce. Wśród nich największą grupę stanowią gatunki narażone (30) oraz gatunki o nieokreślonym zagrożeniu (15). Kategorię E (wymierające) posiada 6 gatunków. Za wymarłe w Polsce uznano 2 gatunki, a jako rzadkie - 10 gatunków.

Od czasu ukazania się drugiego wydania Czerwonej listy mchów zagrożonych w Polsce, stan badań nad taksonomią, rozmieszczeniem i stopniem zagrożenia mchów, zarówno w Polsce jak i w Europie, uległ znacznemu postępowi. W świetle najnowszych badań, krajowa lista mchów zagrożonych powinna zostać zrewidowana i uzupełniona o szereg dalszych gatunków.

Wykaz gatunków mchów stwierdzonych w województwie śląskim zamieszczonych w Czerwonej liście mchów zagrożonych w Polsce

Nazwa polska	Nazwałacińska	Kategoria zagrożenia¹
Bagiennik obły	Pseudocalliergon turgescens	Ex
Bagiennik widłakowaty	Drepanocladus lycopodioides (Pseudocalliergon lycopodioides)	V
Bagiennik żmijowaty	Calliergon trifarium (Pseudocalliergon trifarium)	V
Bagniak darniowy	Philonotis caespitosa	V
Bagniak długokończysty	Philonotis marchica	V
Bagniak włosowaty	Philonotis arnellii	V
Bezlist okrywowy	Buxbaumia viridis	V
Błotniszek wełnisty	Helodium blandowii	V
Błyszcze włoskowate	Tomentypnum nitens	V
Bruzdoząb pospolity	Trematodon ambiguus	R
Drabinowiec mroczny	Cinclidium stygium	V
Gruszecznik wiązkowy	Entosthodon fascicularis	R
Jeżolist zwyczajny	Antitrichia curtipendula	E
Jętniczek piłkowany	Ephemerum serratum	I
Krasnolist rdzawy	Bryoerythrophyllum ferruginascens	I
Krzywoszczeć pogięta	Campylopus flexuosus	V
Krzywoszczeć torfowa	Campylopus pyriformis	E
Krzywoszyj korzeniowy	Amblystegium saxatile (A. radicale)	R
Krzywoząb podsadnikowy	Anacamptodon splachnoides	E
Kulczak obcięty	Acaulon muticum	I
Miechera wysmukła	Neckera pumila	I
Moczara włoskowata	Dichelyma capillaceum	E
Mszar krokiewkowaty	Paludella squarrosa	V
Nastroszek amerykański	Ulota hutchinsiae	V
Nastroszek Brucha	Ulota bruchii	V
Nastroszek długoszypułkowy	Ulota coarctata	V
Nastroszek kędzierzawy	Ulota crispa	V
Nibyprątnik torfowy	Pseudobryum cinclidioides	V
Nurzypląs lancetowaty	Cinclidotus fontinaloides	V
Osadniczek goły	Discelium nudum	Ex
Parzęchlin długoszczecinowy	Meesia longiseta	V
Parzęchlin trójrzędowy	Meesia triquetra	V
Parzęchlin trzęsawiskowy	Meesia uliginosa	E
Pędzliczek szerokolistny	Syntrichia latifolia	I
Pędzliczek brodawkowaty	Syntrichia papillosa	I
Pędzliczek gładkowłoskowy	Syntrichia laevipila	I
Pędzliczek zielonawy	Syntrichia virescens	I
Podsadnik kulisty	Splachnum sphaericum	V
Podsadnik pęcherzykowaty	Splachnum ampullaceum	V
Potłumeczek kędzierzawy	Rhabdoweisia crispata	I
Prątniczek krzywoszyjkowy	Phascum curvicollum (Microbryum curvicolle)	I
Prątnik jajowaty	Bryum subneodamense	V
Prątnik nadobny	Bryum callophyllum	V
Prostoząbek taurycki	Dicranum tauricum (Orthodicranum tauricum)	R
Rokiet łąkowy	Hypnum pratense	V
Różnoząb delikatny	Cynodontium tenellum	I
Różnoząb zwodniczy	Cynodontium fallax	R
Sierpowiec moczarowy	Drepanocladus sendtneri	V
Skorpionowiec brunatnawy	Scorpidium scorpidioides	V
Skrętek wapienny	Funaria muhlenbergii	R
Skrzydlik studziennik	Octodiceras fontanum (Fissidens fontanus)	E
Skrzydlik tęgoszczecinowy	Fissidens crassipes	R
Soczeniczek aloesowaty	Aloina aloides	I
Szurpek porosły	Orthotrichum lyellii	I
Szurpek skalny	Orthotrichum rupestre	I
Tęposz niski	Leptodictyum humile	I
Torfowiec brodawkowaty	Sphagnum papillosum	V
Torfowiec pokrewny	Sphagnum affine	V
Widłoząb błotny	Dicranum undullatum (D. bonjeanii)	V
Wodnokrzywoszyj rzeczny	Hygroamblystegium fluviatile	R
Wodnokrzywoszyj zanurzony	Hygroamblystegium tenax	R
Zdrojek rokietowaty	Fontinalis hypnoides	V
Zrostniczek zielony	Zygodon viridissimus	R

¹	Kategorie zagrożenia gatunków: Ex - wymarłe i zaginione, E - wymierające, V - narażone, R - rzadkie, I - o nieokreślonym zagrożeniu (wg Ochyra R. 1992. Czerwona lista mchów zagrożonych w Polsce, s. 79-85 [W:] Zarzycki K., Wojewoda W., Heinrich Z. 1992. Lista roślin zagrożonych w Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków).
	Nazwy gatunkowe podane wg R. Ochyra. , J. Żarnowiec, H. Bednarek-Ochyra, 2003. Census catalogue of polish mosses. Polish Academy of Sciences, Institut of Botany, Kraków, ss. 370.

Materiał strony opracowano 20 lipca 2005 roku. Autor opracowania: R. Bula przy współpracy dr. A. Stebla z Katedry i Zakładu Botaniki Farmaceutycznej i Zielarstwa Śląskiej Akademii Medycznej.

Wykaz gatunków mchów stwierdzonych w województwie śląskim zamieszczonych w Czerwonej liście mchów zagrożonych w Polsce