Przyroda Województwa Śląskiego
Województwo Człowiek i przyroda Badania i edukacja Ochrona przyrody Przyroda nieożywiona Przyroda ożywiona
Ostoje roślin naczyniowych
 
Ochrona przyrody Ostoje przyrody ożywionej
Pomocne i polecane Mapa serwisu
Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Kotewka orzech wodny
fot. J. B. Parusel
Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Pełnik europejski
fot. A. Henel
Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Długosz królewski
fot. K. Henel
Podczas prac nad Opracowaniem ekofizjograficznym do Planu zagospodarowania przestrzennego województwa śląskiego w 2003 roku, podjęto próbę wytypowania obszarów istotnych dla zachowania stanowisk oraz populacji gatunków roślin naczyniowych, zagrożonych i rzadkich w skali Europy, kraju i regionu. Obszary te określono mianem ostoi roślin naczyniowych.

Wstępnie wyróżniono: 15 ostoi o randze międzynarodowej, 25 o randze krajowej i 16 ostoi regionalnych. Są wśród nich obszary chronione jako rezerwaty przyrody czy też użytki ekologiczne, jak również miejsca zasługujące na ochronę, jednak nie objęte żadną z jej form. Zaprezentowana lista obiektów jest propozycją wstępną i należy się spodziewać, że w miarę postępu badań nad florą regionu, a zwłaszcza nad zasobami populacyjnymi gatunków rzadkich, będzie ona weryfikowana i uzupełniana.

Ostoje florystyczne mają zróżnicowaną wielkość. Są wśród nich zarówno niewielkie enklawy, obejmujące od jednego do kilku biotopów, jak również wielkopowierzchniowe obszary, na których występuje nagromadzenie wielu siedlisk, istotnych dla zachowania różnorodności florystycznej i fitosocjologicznej. Przyjęto następujący podział ostoi:

  • ostoje o randze międzynarodowej - obszary, w których stwierdzono występowanie roślin ujętych w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej,
  • ostoje o randze krajowej - wyznaczone w oparciu o obecność zagrożonych i wymierających gatunków roślin ujętych w Polskiej czerwonej księdze roślin oraz taksonów rzadkich, osiągających w województwie śląskim kraniec swojego krajowego zasięgu,
  • ostoje o randze regionalnej - obejmują tereny, na których stwierdzono znaczące w skali regionalnej populacje roślin zagrożonych i wymierających, umieszczonych na Czerwonej liście roślin naczyniowych Górnego Śląska.

Charakterystykę poszczególnych obiektów oraz propozycję nazw przedstawiono w tabeli.

Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Ostoje roślin naczyniowych
w województwie śląskim

Wykaz ostoi roślin naczyniowych w województwie śląskim

Nazwa ostoi Ranga ostoi Kryteria Uwagi
Góra Bucze krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji storczyka bladego. Obszar leży w obrębie otuliny Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego.
Turówka i Raj krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji storczyka bladego.  
Beskid Śląski i Wzgórze Matyska  międzynarodowa   Występowanie gatunków z załącznika II DS - obuwika pospolitego i tojada mocnego morawskiego. Ostoja istotna dla zachowania populacji storczyka bladego i tojada lisiego. Obszar obejmujący Park Krajobrazowy Beskidu Śląskiego, proponowana ostoja Natura 2000.
Las Dzielowy krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji turzycy zgrzebłowatej.  
Las Strzeblin krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji turzycy zgrzebłowatej.  
Góra Tuł krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji storczyka bladego. Były rezerwat przyrody.
Pióropusznik w Górkach Wielkich regionalna Ostoja istotna dla zachowania naturalnego i jednego z najliczniejszych stanowisk pióropusznika strusiego w regionie.  
Zalas koło Pogórza krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji turzycy zgrzebłowatej.  
Wiślicka Skarpa krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji storczyka bladego. Istniejący rezerwat przyrody Skarpa Wiślicka.
Beskid Żywiecki i Góra Grojec międzynarodowa Występowanie gatunków z załącznika II DS - obuwika pospolitego, tojada mocnego morawskiego i tocji karpackiej. Ostoja istotna dla zachowania krajowej populacji tojada lisiego, kręczynki jesiennej i czosnku syberyjskiego. Obszar obejmujący Żywiecki Park Krajobrazowy, proponowana ostoja Natura 2000.
Drogomyśl krajowa Ostoja istotna dla zachowania stanowisk linderni mułowej.  
Stawy w Iłownicy, Landeku i Pierśćcu krajowa Ostoja istotna dla zachowania stanowisk linderni mułowej oraz nadwodników: trójpręcikowego, naprzeciwlistnego i sześciopręcikowego.  
Ostoja Rybnicka krajowa Ostoja istotna dla zachowania krajowej populacji nadwodników: trójpręcikowego, naprzeciwlistnego i sześciopręcikowego oraz ważnych w skali regionu stanowisk długosza królewskiego i liczydła górskiego.  
Las Tworkowski krajowa Ostoja ważna dla zachowania krajowej populacji kruszczyka połabskiego.  
Rezerwat Łężczok międzynarodowa Historyczne stanowisko aldrowandy pęcherzykowatej - gatunku z załącznika II DS. Ostoja istotna dla zachowania populacji kotewki orzecha wodnego, kruszczyka połabskiego i nadwodnika trójpręcikowego. Istniejący rezerwat przyrody Łężczok i proponowana ostoja Natura 2000.
Rezerwat Rotuz krajowa Ostoja turzycy bagiennej - gatunku zagrożonego w Polsce, istotna dla zachowania jego regionalnej populacji. Istniejący rezerwat przyrody Rotuz.
Stawy na południe od Pawłowic krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji kotewki orzecha wodnego, nadwodnika trójprecikowego i nadwodnika naprzeciwlistnego.  
Stawy w Kuźni Nieborowskiej krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji kotewki orzecha wodnego.  
Kompleks stawów i łąk w Lyskach krajowa Ostoja istotna dla zachowania populacji kotewki orzecha wodnego i nadwodnika tórjpręcikowego oraz najdalej na południe wysuniętego w regionie stanowiska kosaćca syberyjskiego.  
Łąki wilgotne w Małej Nędzy regionalna Zachowanie najdalej na południe wysuniętego w regionie stanowiska kosaćca syberyjskiego oraz jedynego na Płaskowyżu Rybnickim stanowiska mieczyka dachówkowatego.  
Las Segiecki międzynarodowa Występowanie obuwika pospolitego - gatunku z załącznika II DS oraz gatunków zagrożonych w skali kraju - buławnika czerwonego i wyblina jednolistnego. W obrębie ostoi znajduje się rezerwat przyrody Segiet.
Ochojec krajowa Zachowanie najliczniejszej niżowej populacji liczydła górskiego w kraju. Istniejący rezerwat przyrody Ochojec.
Repty Stare regionalna Ostoja liczydła górskiego oraz buławnika czerwonego.  
Podwarpie krajowa Ostoja istotna dla zachowania krajowej populacji wilczomlecza pstrego.  
Podbuczyny krajowa Ostoja istotna dla zachowania krajowej populacji wilczomlecza pstrego oraz stanowisk zagrożonego w Polsce storczyka - wyblina jednolistnego.  
Pogoria I międzynarodowa Występowanie gatunku z załącznika II DS - storczyka lipiennika Loesela oraz zachowanie stanowisk dwóch zagrożonych w kraju gatunków - tłustosza pospolitego dwubarwnego i wyblina jednolistnego.  
Bagna w Antoniowie międzynarodowa Występowanie gatunku z załącznika II DS - storczyka lipiennika Loesela. Istniejący użytek ekologiczny Bagna w Antoniowie.
Las Mokrznia oraz Łąki w Trzebyczce i Tucznawie krajowa Ostoja istotna dla zachowania krajowej populacji storzana bezlistnego, kruszczyka połabskiego i turzycy zgrzebłowatej; bardzo ważna ze względu na zachowanie puli genowej pełnika europejskiego i kosaćca syberyjskiego w regionie.  
Torfowisko Bory międzynarodowa Występowanie gatunku z załącznika II DS - storczyka lipiennika Loesela oraz zagrożonego w kraju - wyblina jednolistnego.  
Łąki między Strzemieszycami i Sławkowem krajowa Ostoja zagrożonego w kraju storczyka samiczego i wyblina jednolistnego.  
Glinna Góra w Jaworznie regionalna Stanowisko wyblina jednolistnego. Ostoja ważna w regionie dla zachowania rzadkich gatunków kserotermicznych, jak goryczuszka Wettsteina i goryczuszka orzęsiona.  
Torfowisko na południe od Błędowa krajowa Ostoja turzycy bagiennej, gatunku zagrożonego w Polsce, istotna dla zachowania jego regionalnej populacji.  
Ostaniec jurajski w Niegowonicach regionalna Ostoja ważna w regionie dla zachowania rzadkich gatunków kserotermicznych, jak: goryczuszka orzęsiona, goryczka krzyżowa, pępawa różyczkolistna, zawilec wielkokwiatowy oraz stanowiska żłobika koralowego.  
Hałda huty szkła w Szczakowej krajowa Cenna ze względów naukowych, specyficzna ostoja zagrożonych gatunków roślin, jak: wyblin jednolistny, storczyk kukawka, kosatka kielichowa na siedlisku antropogenicznym.  
Murawy kserotermiczne w Strzyżowicach - Rogoźniku regionalna Ostoja ważna w regionie dla zachowania dobrze wykształconych zbiorowisk muraw kserotermicznych z zagrożonymi regionalnie gatunkami roślin, jak: goryczka krzyżowa, goryczuszka orzęsiona i zawilec wielkokwiatowy.  
Ostoja warzuchy polskiej w leśnictwie Zawada międzynarodowa Ostoja endemicznej warzuchy polskiej, gatunku z załącznika II DS. Stanowisko introdukowane.
Skałka krajowa Ostoja istotna dla zachowania stanowiska cieszynianki wiosennej na krańcach krajowego zasięgu.  
Śliwa regionalna Ostoja ważna dla zachowania jednego z najliczniejszych w skali regionu stanowisk kosaćca syberyjskiego.  
Kalety regionalna Ostoja ważna dla zachowania jednego z najliczniejszych w skali regionu stanowisk kosaćca syberyjskiego.  
Liczydło górskie pod Szklaną Hutą regionalna Ostoja ważna dla zachowania niżowych stanowisk liczydła górskiego w regionie. Proponowany rezerwat przyrody.
Las Porębski krajowa Ostoja istotna dla zachowania stanowiska cieszynianki wiosennej na krańcach krajowego zasięgu, zagrożonego w skali kraju storczyka wyblina jednolistnego oraz bardzo licznego w regionie, naturalnego stanowiska pióropusznika strusiego, licznej populacji pełnika europejskiego i kosaćca syberyjskiego.  
Dobra - Wilkoszyn międzynarodowa Występowanie gatunku z załącznika II DS - obuwika pospolitego.  
Dolina Udorki międzynarodowa Występowanie gatunku z załącznika II DS - obuwika pospolitego.  
Łąki pełnikowe w Lubszy regionalna Ostoja ważna dla zachowania stanowiska pełnika europejskiego.  
Łąki w Poczesnej krajowa Ostoja zagrożonego w kraju storczyka samiczego.  
Łąki w Walaszczykach regionalna Ostoja ważna w regionie dla zachowania dobrze wykształconych zbiorowisk łąk trzęślicowych z kosaćcem syberyjskim.  
Łąki w Małusach regionalna Ostoja ważna dla zachowania stanowiska pełnika europejskiego w regionie częstochowskim.  
Cisy Przybynowskie regionalna Ważna w regionie ostoja licznych okazów drzewiastych cisa pospolitego.  
Błeszno regionalna Ostoja ważna dla zachowania tłustosza pospolitego i storczyka krwistego - gatunków zagrożonych w skali regionu.  
Lubocki Łęg regionalna Ostoja ważna dla zachowania niżowych stanowisk liczydła górskiego w regionie.  
Łęg nad Młynówką regionalna Ostoja ważna dla zachowania niżowych stanowisk liczydła górskiego w regionie.  
Ostoja Środkowojurajska międzynarodowa Ostoja endemicznej warzuchy polskiej, gatunku z załącznika II DS. Proponowana ostoja Natura 2000.
Ostoja Złotopotocka międzynarodowa Ostoja endemicznej warzuchy polskiej, gatunku z załącznika II DS. proponowana ostoja Natura 2000.
Ostoja Olsztyńsko-Mirowska międzynarodowa Ostoja endemicznej przytulii krakowskiej oraz obuwika pospolitego - gatunków z załącznika II DS. Proponowana ostoja Natura 2000.
Suchy Młyn międzynarodowa Ostoja języczki syberyjskiej - gatunku z załącznika II DS. Proponowana ostoja Natura 2000.
Sodowa Góra międzynarodowa Ostoja sasanki otwartej - gatunku z załącznika II DS. Proponowana ostoja Natura 2000.
II DS - Załącznik II Dyrektywy Siedliskowej.

Materiał strony opracowano 20 kwietnia 2004 roku. Autor opracowania: R. Bula, A. Henel.

Ostoje CORINEOstoje roślin naczyniowychOstoje mszakówOstoje porostówOstoje ryb i minogówOstoje płazów i gadówOstoje ptakówOstoje ssaków
Natura 2000Obiekty ochrony przyrodyOchrona siedlisk przyrodniczychOchrona gatunkowaOstoje przyrody ożywionejInstytucje i organizacje ochrony przyrodyCzynna ochrona przyrody
Województwo | Człowiek i przyroda | Badania i edukacjaOchrona przyrody | Przyroda nieożywiona | Przyroda ożywiona | Pomocne i polecane | Mapa serwisu
e-mail
Serwis współfinansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
Copyright © 2002-2006 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska   Projekt i wykonanie: ZiP Soft