Szata roślinna ostoi ma charakter zbliżony do naturalnego. Największe powierzchnie zajmują lasy grądowe w typie grądu niskiego, występujące w zachodniej części rezerwatu. Zmiany w obrębie siedlisk spowodowane obniżaniem poziomu wód gruntowych, zwłaszcza w zasięgu pogłębianego koryta potoku Łęgoń, sprzyjają zwiększaniu udziału grądów w ogólnej powierzchni ostoi, kosztem zbiorowisk łęgowych. Łęgi reprezentowane są przez 3 zespoły. Największy obszar zajmuje łęg wiązowo-jesionowy, ciągnący się wzdłuż potoku Łęgoń. W lokalnych obniżeniach terenu, we wschodniej części rezerwatu występuje łęg olszowy, natomiast aluwia tworzące wyspy na stawach Babiczok i Brzeziniok porasta łęg wierzbowo-topolowy. Wszystkie trzy typy łęgów figurują w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej, przy czym łęgi olszowy i wierzbowo-topolowy uznane są za siedliska priorytetowe. Najbardziej podmokłe tereny leśne zajmują niewielkie powierzchniowo płaty olsu porzeczkowego.

Roślinność nieleśna ostoi, znacznie bogatsza i bardziej zróżnicowana, reprezentowana jest przez 35 typów zbiorowisk roślinnych, w większości związanych ze środowiskiem stawowym. Występują tu charakterystyczne dla wód mezo- i eutroficznych fitocenozy drobnych roślin pleustonowych (biernie unoszących się na powierzchni wody) oraz zespoły zakorzenionych makrofitów o liściach pływających. Do szczególnie interesujących zbiorowisk wodnych rezerwatu należą rzadkie w skali kraju i regionu zespoły salwinii pływającej oraz kotewki orzecha wodnego. Największą różnorodnością i dynamiką odznaczają się porastające brzegi stawów zbiorowiska szuwarowe. Na terenie ostoi stwierdzono 13 zespołów szuwarowych. Na wysychających brzegach lub dnie okresowo spuszczanych stawów rozwijają się zbiorowiska drobnych terofitów, z których na uwagę zasługuje zespół, rzadkiej w skali regionu, cibory żółtej. Z nieleśnymi siedliskami lądowymi związane są zespoły łąk świeżych i wilgotnych, niewielkie powierzchniowo fragmenty torfowisk, ziołorośla oraz zbiorowiska dywanowe miejsc wydeptywanych.

Ostoja siedliskowa Stawy Łężczok

Na terenie ostoi występuje ponad 530 gatunków roślin naczyniowych, w tym wiele rzadkich i chronionych. Do najciekawszych należą: cebulica dwulistna, kruszczyk połabski oraz kotewka orzech wodny. Rosnąca niegdyś w tutejszych stawach owadożerna aldrowanda pęcherzykowata (gatunek z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej), w ostatnich latach nie została ponownie odnaleziona.

Ostoja jest miejscem występowania 243 gatunków kręgowców, z których najliczniejszą grupę stanowią ptaki. Stwierdzono tu gniazdowanie 118 gatunków ptaków. Poza tym dość licznie reprezentowane są płazy, ssaki i ryby. Spośród kręgowców wymienionych w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej, na terenie ostoi żyją : piskorz, kumak nizinny, traszka grzebieniasta i nocek duży. Ostoja jest również miejscem występowania 2 gatunków bezkręgowców z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej: motyla - modraszka telejusa oraz chrząszcza - pachnicy dębowej.

Ostoja znajduje się na terenie parku krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich i większość jej powierzchni chroniona jest w rezerwacie Łężczok.

Typy siedlisk przyrodniczych z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej

Gatunki roślin i zwierząt z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej

Mapę opracowaną przez Centrum Informacji o Środowisku UNEP / GRID - Warszawa wykorzystano za zgodą Ministerstwa Środowiska. Materiał strony opracowano 26 stycznia 2004 roku. Autor opracowania: R. Bula, A. Wower.