Przyroda Województwa Śląskiego
Województwo Człowiek i przyroda Badania i edukacja Ochrona przyrody Przyroda nieożywiona Przyroda ożywiona
Instytucje i organizacje ochrony przyrody
 
Ochrona przyrody
Pomocne i polecane Mapa serwisu
W województwie śląskim ochroną przyrody zajmują się powiatowe i wojewódzkie instytucje rządowe, instytucje samorządowe na szczeblu gminy i województwa oraz organizacje ekologiczne mające różną osobowość prawną. Niektóre z nich, obok działań o charakterze regionalnym, prowadzą działalność ogólnopolską i międzynarodową. Oprócz organizacji, które mają swoje siedziby na terenie województwa, na rzecz ochrony śląskiej przyrody aktywnie działają także niektóre organizacje spoza województwa.

Instytucje

Organizacje:

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska

ul. św. Huberta 35, 40-543 Katowice
tel.: (32) 209 50 08
internet: www.cdpgs.katowice.pl
e-mail: cdpgs@cdpgs.katowice.pl

Instytucja utworzona w 1992 przez wojewodę katowickiego, od 1999 r. jest jednostką samorządową województwa śląskiego, podległą Urzędowi Marszałkowskiemu. Realizując zadania statutowe, Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska podejmuje następujące działania:

  • gromadzi dane dotyczące wszystkich elementów przyrody województwa śląskiego (flora, fauna, przyroda nieożywiona) w postaci baz danych oraz zbiorów bibliotecznych i fotograficznych;
  • udziela konsultacji i udostępnia zbiory biblioteczne;
  • prowadzi badania naukowe;
  • realizuje własne projekty z zakresu czynnej ochrony przyrody oraz uczestniczy w projektach innych instytucji i organizacji;
  • występuje z inicjatywą ochrony miejsc przyrodniczo cennych;
  • przygotowuje dokumentację przyrodniczą dla zgłaszanych obiektów;
  • sporządza opinie na tematy związane z ochroną środowiska przyrodniczego, m.in. na potrzeby samorządu województwa;
  • w zakresie edukacji ekologicznej prowadzi program dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych Przyroda wokół nas, w ramach którego organizowane są warsztaty przyrodnicze i przyrodniczo-artystyczne (Autoportret z Przyrody), prelekcje oraz konkursy (cykliczny konkurs Żubry potrzebują Indian);
  • wydaje kwartalnik popularno-naukowy Przyroda Górnego Śląska, czerwone listy gatunków zagrożonych na Śląsku (seria Raporty Opinie), monografie przyrodnicze (seria Materiały Opracowania) i rocznik naukowy Natura Silesiae Superioris.

Realizowane obecnie programy badawcze:

  • rozmieszczenie i zasoby populacyjne kosaćca syberyjskiego w województwie śląskim,
  • rozmieszczenie cieszynianki wiosennej w województwie śląskim,
  • monitoring stanu populacji liczydła górskiego w rezerwacie przyrody Ochojec,
  • inwentaryzacja fauny mrówek w wybranych rezerwatach przyrody województwa śląskiego,
  • rozpoznanie składu gatunkowego i stanu ilościowego fauny pszczołowatych województwa śląskiego,
  • monitoring rozmieszczenia i liczebności w województwie śląskim chronionego prawem pająka - tygrzyka paskowanego.

Ochrona czynna:

  • monitoring i czynna ochrona owadów pszczołowatych - w ramach projektu zainstalowano 10 gniazd lęgowych dla dziko żyjących pszczół samotnych,
  • czynna ochrona gniazd bociana białego (do roku 2002),
  • udział w projektach PON z zakresu czynnej ochrony stanowisk kolonii rozrodczych oraz zimowisk nietoperzy.

Centrum aktywnie uczestniczy w pracach nad programem Natura 2000 w województwie śląskim. Od 2001 roku jest członkiem Porozumienia dla Ochrony Nietoperzy (PON), w którym działa na prawach stałego współpracownika.

Centrum Informacji Chiropterologicznej Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN

ul. Sławkowska 17, 31-016 Kraków
tel.: (12) 422 64 10
internet: www.cic.krakow.pl
e-mail: woloszbr@isez.pan.krakow.pl, tpos@poczta.onet.pl

Centrum Informacji Chiropterologicznej ISiEZ PAN powstało w 1987 roku. Prowadzi badania na terenie m.in. Wigierskiego Parku Narodowego, Bieszczadów, Pogórza Przemyskiego, Beskidu Niskiego, Gór Świętokrzyskich oraz Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej (w tym na terenie województwa śląskiego), jak również bierze udział w badaniach prowadzonych na Ukrainie, Słowacji i Rumunii. Ponadto instytucja ta prowadzi wymianę informacji, publikacji, doradztwo naukowe oraz działalność wydawniczą. Pełni także funkcję doradczą i opiniodawczą, dotyczącą badań i ochrony nietoperzy na terenie naszego kraju.

Muzeum Górnośląskie w Bytomiu - Dział Przyrody

pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom
tel.: (32) 281 34 01, 281 82 94, w. 116, 125
internet: www.muzeum.bytom.pl
e-mail: mgbytom@us.edu.pl

Wojewódzka jednostka samorządowa. Organizuje czasowe wystawy przyrodnicze, gromadzi zbiory okazów flory i fauny oraz prowadzi badania przyrodnicze na terenie województwa śląskiego. Wspólnie z Kołem Górnośląskim PTPP pro Natura prowadzi program Ochrona płazów w województwie śląskim.

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach

ul. św. Huberta 43/46, 40-543 Katowice
tel.: (32) 251 72 51
internet: www.lasykatowice.com.pl
e-mail: sekretariat@lasykatowice.com.pl

Obejmuje swym zasięgiem teren województwa śląskiego i opolskiego oraz częściowo małopolskiego, łódzkiego, świętokrzyskiego i dolnośląskiego. Nadleśnictwa RDLP Katowice realizują zadania ochronne w rezerwatach znajdujących się na terenach leśnych, prowadzą ochronę gatunkową roślin i zwierząt oraz opiekują się użytkami ekologicznymi, pomnikami przyrody i strefami ochronnymi wokół miejsc lęgowych ptaków na terenach leśnych.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach

ul. Plebiscytowa 19, 40-035 Katowice
tel.: (32) 251 80 71, 251 80 72 do 3
internet: www.wfosigw.katowice.pl
e-mail: biuro@wfosigw.katowice.pl

Oddział w Bielsku Białej

ul. Legionów 57, 43-300 Bielsko-Biała
tel.: (33) 822 99 81, 810 09 80, 810 10 53


Oddział w Częstochowie

ul. Czartoryskiego 28, 42-200 Częstochowa
tel.: (34) 364 40 81, 361 05 66, 361 05 44

Prowadzi działalność od 1993 roku. WFOŚiGW w Katowicach jest elementem zintegrowanego systemu finansowania ochrony środowiska w Polsce, do którego należą m.in. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska oraz wojewódzkie, powiatowe i gminne fundusze ochrony środowiska. Z pomocy funduszu mogą korzystać wszystkie jednostki organizacyjne, podmioty gospodarcze niezależnie od formy własności, a także osoby fizyczne.

Środki funduszu przeznacza się na finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej w celu realizacji zasady zrównoważonego rozwoju poprzez wspomaganie działalności w zakresie:

  • edukacji ekologicznej oraz propagowania działań proekologicznych;
  • systemów kontrolno-pomiarowych stanu środowiska oraz systemów pomiarowych zużycia wody i ciepła;
  • realizowania zadań modernizacyjnych i inwestycyjnych służących ochronie środowiska i gospodarce wodnej;
  • urządzania i utrzymywania terenów zieleni, zadrzewień, zakrzewień oraz parków ustanowionych przez rady gmin;
  • realizacji przedsięwzięć związanych z gospodarczym wykorzystaniem oraz składowaniem odpadów;
  • działań zapobiegających powstawaniu zanieczyszczeń i odpadów, w szczególności zmierzających do wprowadzenia czystszej produkcji;
  • profilaktyki zdrowotnej dzieci na obszarach szczególnej ochrony środowiska, na których występują przekroczenia norm zanieczyszczeń środowiska;
  • działań na rzecz ochrony przyrody i lasów oraz zadań związanych ze zwiększeniem lesistości kraju;
  • działań polegających na zapobieganiu nadzwyczajnym zagrożeniom środowiska i na ich likwidacji;
  • badań naukowych i upowszechniania ich wyników oraz postępu technicznego w ochronie środowiska i gospodarce wodnej;
  • opracowywania i wdrażania nowych technik i technologii, w szczególności dotyczących: ścieków, paliw i spalin, utylizacji odpadów, ograniczania hałasu, promieniowania oraz zużycia wody;
  • dofinansowywania innych zadań związanych ze zrównoważonym rozwojem, ochroną środowiska i gospodarką wodną, ustalonych w planie działalności funduszu.

Wojewódzki Konserwator Przyrody

ul. Jagiellońska 25, 40-032 Katowice
tel.: (32) 207 75 83

Wojewódzki Konserwator Przyrody realizuje zadania wojewody w zakresie ochrony przyrody wynikające z ustawy o ochronie przyrody i innych aktów prawnych:

  • przygotowuje dokumentację dla wojewody w celu powołania obiektów ochrony przyrody i sprawuje nad nimi nadzór,
  • prowadzi dokumentację stanu przyrody, a w szczególności rzadkich i wartościowych elementów przyrody oraz miejsc cennych przyrodniczo,
  • prowadzi wojewódzki rejestr rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu.

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego

ul. Krasickiego 25, 42-500 Będzin
tel.: (32) 267 44 82
internet: www.zpk.com.pl
e-mail: biurozpk@zpk.com.pl

Dyrekcja Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego realizuje na terenie podległych parków krajobrazowych zadania dotyczące ochrony przyrody i krajobrazu, wydaje z upoważnienia wojewody decyzje administracyjne w zakresie ochrony przyrody, współdziała z jednostkami organizacyjnymi oraz osobami prawnymi i fizycznymi, organizuje działalność naukową, dydaktyczną, turystyczną i rekreacyjną na terenie parków i ich otulin. W ramach działalności edukacyjnej prowadzi warsztaty ekologiczne dla nauczycieli i działaczy społecznych : polsko-amerykański projekt Krąg oraz warsztaty Czy opakowania muszą być szkodliwymi odpadami, a także konkursy np. konkurs fotograficzny Niecodzienne zjawiska przyrodnicze. Cyklicznie organizuje sesje naukowe: Międzynarodową Szkołę Obszarów Krasowych, Młodzieżową Sesję Naukową Parków Krajobrazowych, Sympozjum Jurajskie.

Dyrekcja ZPKWŚ dysponuje trzema ośrodkami edukacyjnymi: w Smoleniu, Złotym Potoku i Rudach. Bardzo bogata jest oferta wydawnicza ZPKWŚ służąca edukacji i popularyzacji wiedzy o walorach przyrodniczych i kulturowych Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego.

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego - Oddział Biura w Herbach

ul. Lubliniecka 31, 42-284 Herby
tel.: (34) 357 49 02

Oddział wykonuje zadania z zakresu ochrony przyrody i edukacji przyrodniczej na terenie parku krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą.

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego - Oddział Biura w Rudach

ul. Raciborska 10, 47-430 Rudy
tel.: (32) 410 30 52
e-mail: rudy@zpk.com.pl

Oddział wykonuje zadania z zakresu ochrony przyrody i edukacji przyrodniczej, w szczególności na terenie parku krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich. Pracownicy oddziału w Rudach realizują także liczne programy aktywnej ochrony przyrody oraz prace badawcze:

  • ochronę płazów przed śmiertelnością na drogach,
  • ochronę strefową rzadkich gatunków ptaków (bocian czarny, bielik) w województwie śląskim (zadanie realizowane przez cały Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego we współpracy z ornitologami i wojewódzkim konserwatorem przyrody),
  • czynną ochronę bociana białego Ciconia ciconia w województwie śląskim (od roku 2001),
  • monitoring i ochronę derkacza Crex crex w parku krajobrazowym Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich (od roku 2001),
  • aktywną ochronę rybitwy rzecznej Sterna hirundo na Zbiorniku Rybnickim,
  • badania i ochronę chiropterofauny parku krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich (zadanie realizowane wspólnie ze Stowarzyszeniem dla Natury Wilk).

Od roku 1994 wydawany jest rocznik naukowy Scripta Rudensia poświęcony problematyce przyrodniczej i kulturowej parku krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich. W ramach edukacji ekologicznej pracownicy parku prowadzą: warsztaty historyczno-regionalne Dymarki cysterskie, spotkania dzieci i młodzieży niepełnosprawnej z przyrodą i historią regionu (program Krajobraz wokół nas) oraz warsztaty ekologiczne połączone z biegiem terenowym (Ekopodchody).

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego - Oddział Biura w Złotym Potoku

ul. Kościuszki 9, 42-253 Janów
tel.: (34) 327 80 30, 327 80 88
e-mail: zlotypotok@zpk.com.pl

Oddział wykonuje zadania z zakresu ochrony przyrody i edukacji przyrodniczej na terenie parku krajobrazowego Stawki i Parku Orlich Gniazd. Oddział realizuje szereg programów z zakresu czynnej ochrony przyrody:

  • ochronę muraw kserotermicznych i naskalnych przez powstrzymywanie sukcesji,
  • reintrodukcję wypławka alpejskiego w Źródłach Zygmunta w Złotym Potoku (w trakcie realizacji),
  • bierze udział w programie ochrony płomykówki (wieszanie budek lęgowych), we współpracy z Muzeum Górnośląskim w Bytomiu.

Oddział prowadzi także prace badawcze i inwentaryzacyjne:

  • inwentaryzację miejsc lęgowych płomykówki i kolonii rozrodczych nietoperzy,
  • monitoring i ochronę gniazd bociana czarnego,
  • inwentaryzację gniazd bociana białego,
  • akcję obrączkowania łabędzi,
  • liczenie nietoperzy na kwaterach zimowych we współpracy z Centrum Informacji Chiropterologicznej ISiEZ PAN,
  • monitoring stanowisk zagrożonej wyginięciem pszczoły ziemnej - obrostki ciemnonogiej (gatunek ujęty w Polskiej czerwonej księdze zwierząt) - zadanie planowane do realizacji.

W zakresie edukacji ekologicznej pracownicy Parku:

  • prowadzą zajęcia z zakresu edukacji ekologicznej na ścieżkach dydaktycznych Parku Orlich Gniazd oraz w pasiece dydaktycznej na terenie parku przypałacowego w Złotym Potoku,
  • oprowadzają wycieczki po ekspozycji przyrodniczej w pałacu Raczyńskich,
  • wygłaszają prelekcje.

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego - Oddział Biura w Żywcu

ul. Łączki 44a, 34-300 Żywiec
tel.: (33) 861 78 25
e-mail: zywiec@zpk.com.pl

Oddział wykonuje zadania z zakresu ochrony przyrody i edukacji przyrodniczej na terenie Parków Krajobrazowych Beskidu Żywieckiego, Śląskiego i Małego. Pracownicy oddziału:

  • sprawują nadzór i kontrolę nad istniejącymi formami ochrony,
  • występują z inicjatywami objęcia ochroną nowych obiektów i przygotowują dla nich dokumentacje przyrodnicze,
  • prowadzą szeroką działalność popularyzatorską poprzez opracowywanie wydawnictw (informatory, ścieżki przyrodnicze),
  • organizują cyklicznie Konferencję Beskidzką,
  • promują rozwój agroturystyki w Beskidach,
  • uczestniczą w organizacji imprezy folklorystycznej Redyk,
  • prowadzą zajęcia terenowe i prelekcje dla szkół,
  • organizują Młodzieżową Sesję Naukową oraz konkursy plastyczne, fotograficzne i konkurs nt. wiedzy o parkach krajobrazowych (we współpracy z Gazetą Żywiecką),
  • cyklicznie organizują akcje Dzień Ziemi i Sprzątanie Świata oraz akcje pomocy ptakom.

Realizowane programy:

  • monitoring występowania storczykowatych na łąkach w Złatnej Hucie (proponowany użytek ekologiczny),
  • program restytucji raka szlachetnego,
  • monitoring występowania głowacza na terenie Parku Krajobrazowego Beskidu Małego (w roku 2001 program był realizowany na terenie Żywieckiego Parku Krajobrazowego, natomiast w 2003 roku planowana jest jego realizacja na terenie Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego),
  • program ochrony płazów,
  • monitoring gniazd bociana białego,
  • monitoring i ochrona strefowa gniazd bociana czarnego,
  • monitoring występowania siwerniaka na polanach górskich Żywieckiego Parku Krajobrazowego,
  • udział w programie inwentaryzacji miejsc występowania płomykówki i nietoperzy oraz monitoringu stanowisk istniejących (program jest realizowany przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro Natura oraz Dział Przyrody Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu),
  • udział w dekadzie spisu nietoperzy (we współpracy ze Stowarzyszeniem dla Natury Wilk),
  • monitoring występowania bobra europejskiego,
  • udział w programie obejmującym działania prewencyjne w hodowlach owiec, jako obronę przed wilkami oraz prowadzenie edukacji na temat roli wilka w ekosystemie (program jest realizowany przez Stowarzyszenie dla Natury Wilk),
  • inwentaryzacja i waloryzacja jeziorek osuwiskowych na terenie Beskidu Śląskiego,
  • inwentaryzacja nielegalnych wysypisk odpadów, nielegalnego odprowadzania ścieków oraz miejsc nielegalnych eksploatacji,
  • zabiegi czynnej ochrony przyrody w rezerwacie Czantoria (zgodnie z planem ochrony rezerwatu),
  • rewitalizacja i zaadoptowanie do celów edukacyjnych parku zabytkowego w Kamesznicy,
  • monitoring stanu czystości wód,
  • monitoring ruchu turystycznego na terenie rezerwatów przyrody,
  • dokumentacja budownictwa regionalnego Beskidów.

Górnośląskie Koło Ornitologiczne - Katowickie Koło Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego

pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom
tel.: (32) 281 34 01, 281 82 94, w. 116, (0 602) 304 397
internet: www.muzeum.bytom.pl
e-mail: gko@hoga.pl, betleja@us.edu.pl, betleja@muzeum.bytom.pl

adres do korespondencji:

Muzeum Górnośląskie - Dział Przyrody
pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom

Organizacja działa na Górnym Śląsku już od 20 lat. Ornitolodzy należący do koła prowadzą obserwacje ptaków lęgowych, przelotnych i zimujących w naszym regionie. Zgromadzone o ptakach informacje służą przygotowaniu publikacji naukowych, ale przede wszystkim monografii faunistycznej Ptaki Śląska. Koło skupia kilkudziesięciu ornitologów amatorów, reprezentujących różne profesje. Od listopada do marca członkowie koła spotykają się na zebraniach organizowanych na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach (Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŚ, Katowice, ul. Jagiellońska 28).

Liga Ochrony Przyrody

ul. Panka 27/2, 00-355 Warszawa
tel.: (22) 828 81 71
internet: www.lop.org.pl

Najstarsza organizacja proekologiczna działająca w Polsce na rzecz ochrony przyrody. Prowadzi edukację ekologiczną i popularyzuje wiedzę o przyrodzie. Organizuje liczne konkursy, olimpiady, prowadzi Powszechne Uniwersytety Wiedzy Ekologicznej, letnie szkoły i obozy ekologiczne. Inspiruje i inicjuje działania na rzecz środowiska przyrodniczego. Idee ochrony przyrody popularyzują wydawnictwa LOP - miesięcznik Przyroda Polska, książki, kalendarze, plansze i plakaty o tematyce przyrodniczej. LOP podejmuje interwencje w obronie przyrody i zgłasza inicjatywy w zakresie ochrony cennych obiektów przyrody.

Liga Ochrony Przyrody - Beskidzki Okręg LOP

ul. Piastowska 44, 43-300 Bielsko-Biała
tel.: (33) 813 64 40

Beskidzki Okręg LOP popularyzuje wiedzę o przyrodzie poprzez edukację i działalność wydawniczą oraz prowadzi edukację ekologiczną dla dzieci, młodzieży i nauczycieli. Organizuje szkolne i wojewódzkie eliminacje Ogólnopolskiej Olimpiady Wiedzy Ekologicznej, prowadzi warsztaty dla nauczycieli - Powszechny Uniwersytet Wiedzy Ekologicznej, koordynuje działalność kół przyjaciół przyrody w przedszkolach i klasach 1-3 szkoły podstawowej oraz szkolnych kół LOP w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych. Organizuje cykliczne akcje Sprzątanie świata i Sprzątanie wód Beskidów.

Aktywnie działa na rzecz ochrony walorów przyrodniczych w południowej części województwa, prowadząc akcje:

  • Beskidzkie Źródła - inwentaryzacja i ochrona źródeł na szlakach turystycznych Beskidów,
  • Żabiniec - inwentaryzacja miejsc lęgowych płazów i czynna ochrona płazów na szlakach ich migracji.

Liga Ochrony Przyrody - Zarząd Okręgu w Częstochowie

ul. Czartoryskiego 28, 42-200 Częstochowa
tel.: (34) 365 11 52

Zarząd Okręgu Ligi Ochrony Przyrody w Częstochowie istnieje od 1956 r. Działalność LOP w tym regionie ukierunkowana jest na: prowadzenie edukacji środowiskowej, występowanie z inicjatywami obejmowania ochroną prawną składników środowiska, interwencje w obronie miejsc cennych przyrodniczo, popularyzację wiedzy o przyrodzie i idei jej ochrony. Zarząd Okręgu LOP w Częstochowie organizuje cykliczne konkursy: Mój las, Konkurs na najlepsze szkolne koło LOP, konkurs dendrologiczny, Olimpiadę Wiedzy Ekologicznej, konkurs na najlepszą pracę dyplomową dla Politechniki Częstochowskiej i Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Ponadto patronuje akcjom: Dzień Ziemi, Sprzątanie Świata, Czysta Jura, Dni Ochrony Przyrody, Posadź swoje drzewko. Od 1984 roku organizuje dla nauczycieli i opiekunów szkolnych kół LOP warsztaty ekologiczne w Złotym Potoku, na terenie Parku Orlich Gniazd. Prowadzi kampanię Miejsce, które nie może zginąć, polegającą na odnalezieniu oraz objęciu opieką patronacką godnych ochrony miejsc i obiektów przyrodniczych w pobliżu szkół lub miejsc zamieszkania. Priorytetowym zadaniem Zarządu LOP w Częstochowie jest podejmowanie starań o utworzenie Jurajskiego Parku Narodowego.

Liga Ochrony Przyrody - Zarząd Okręgu w Katowicach

ul. Bratków 4, 40-045 Katowice
tel.: (32) 251 98 38

Zarząd Okręgu Ligi Ochrony Przyrody w Katowicach istnieje od 1954 roku. W ramach edukacji ekologicznej organizuje olimpiady i konkursy o tematyce ekologicznej, m.in. konkurs Mój las, konkurs ekologiczny dla przedszkoli. Wraz z podlegającymi mu zarządami miejskimi i powiatowymi LOP zajmuje się dystrybucją wydawnictw Ligi Ochrony Przyrody o tematyce przyrodniczej (książki, zakładki, kalendarze itp.). Zarząd Okręgu w Katowicach współpracuje z wizytatorami i metodykami biologii, a także z Kuratorium Oświaty w Katowicach, Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych, Polskim Związkiem Łowieckim, Polskim Związkiem Wędkarskim oraz Fundacją Ekologiczną Silesia.

Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Nietoperzy

Dziekanów Leśny, 05-092 Łomianki
tel.: (22) 751 30 46 w. 280, 285
internet: www.oton.sylaba.pl
e-mail: oton@sylaba.poznan.pl

adres do korespondencji:

Instytut Ekologii PAN
Dziekanów Leśny, 05-092 Łomianki

Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Nietoperzy (OTON) powstało w 1994 r. Celem jego działalności jest ochrona nietoperzy, ich siedlisk i schronień. W tym celu prowadzona jest dokumentacja stanu i zagrożeń krajowej fauny nietoperzy, opracowywane są metody praktycznej ochrony nietoperzy i ich kryjówek, a także podejmowane są konkretne działania ochronne. Towarzystwo popularyzuje w społeczeństwie wiedzę na temat nietoperzy, ich znaczenia oraz zagrożeń, a także stara się przełamywać uprzedzenia i kształtować pozytywny stosunek do tych ssaków (ulotki, publikacje w prasie, wywiady w radiu i telewizji). Od 1996 roku wydawany jest biuletyn Borowiaczek. Towarzystwo prowadzi badania także na terenie województwa śląskiego.

Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków

skr. poczt. 335, 80-958 Gdańsk
tel.: (58) 341 26 93
internet: www.otop.org.pl
e-mail: office@otop.most.org.pl

Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP) działa od 1991 roku na terenie całego kraju. Jest partnerem desygnowanym światowej federacji BirdLife International. Współpracuje z organizacjami międzynarodowymi, zajmującymi się ochroną przyrody oraz z naukowcami polskimi, będącymi często członkami OTOP. Główne cele działalności tej organizacji to: ochrona dziko żyjących ptaków i ich siedlisk, poznawanie stanu i zagrożeń krajowej awifauny oraz szerzenie w społeczeństwie wiedzy na temat ptaków, ich znaczenia oraz zagrożeń dla ich bytowania. OTOP prowadzi także kampanie: Ochrona Puszczy Białowieskiej oraz Kaskady Dolnej Wisły (kampania skierowana przeciwko projektom kaskadyzacji dolnej Wisły). Na terenie województwa śląskiego działają 2 lokalne grupy OTOP: Ornitologiczna Grupa Robocza Doliny Górnej Wisły Czaplon oraz Częstochowska Grupa OTOP.

Ornitologiczna Grupa Robocza Doliny Górnej Wisły Czaplon - Lokalna Grupa Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków

pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom
tel.: (32) 281 34 01, 281 82 94, w. 116
internet: www.czaplon.most.org.pl
e-mail: czaplon@czaplon.most.org.pl

adres do korespondencji:

OTOP Grupa Czaplon
Muzeum Górnośląskie - Dział Przyrody
pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom

Grupa powstała w 1994 roku i obecnie skupia 50 osób prowadzących badania nad awifauną w Dolinie Górnej Wisły. Grupa realizuje programy o charakterze badawczym oraz ochroniarskim. Dzięki wysiłkom Czaplona obszar górnej Wisły uznany został za ostoję ptaków o randze europejskiej i włączony do systemu terenów chronionych Natura 2000. Programy badawcze realizowane przez członków grupy:

  • liczenie ptaków lęgowych na zbiornikach i stawach w całej Dolinie Górnej Wisły - od 1996 roku każdy z większych kompleksów stawowych ma swojego ornitologicznego opiekuna,
  • polęgowe liczenia ptaków na stawach - od końca lipca do początków grudnia, co trzy tygodnie odbywają się liczenia ptaków na stawach,
  • liczenia ptaków na Zbiorniku Goczałkowickim - od końca lipca do początków grudnia, z częstotliwością co pentadę, odbywają się liczenia na tym najważniejszym zbiorniku w Dolinie Górnej Wisły,
  • badanie przelotu ptaków wróblowych nad Zbiornikiem Goczałkowickim,
  • obrączkowanie pierzących się łabędzi niemych na stawach Przeręb,
  • podsumowanie dotychczasowych danych o ptakach Zbiornika Goczałkowickiego - celem programu jest zebranie informacji od wielu obserwatorów i przygotowanie publikacji do druku,
  • biologia rozrodu rybitwy białowąsej Chlidonias hybridus na Zbiorniku Goczałkowickim i na stawach - badanie sukcesu lęgowego i obrączkowanie piskląt tego gatunku,
  • Program czynnej ochrony terenów wodno-błotnych Doliny Górnej Wisły - program realizowany jest wspólnie z Towarzystwem na Rzecz Ziemi.

Działania ochroniarskie:

  • współpraca z gospodarzami stawów w Dolinie Górnej Wisły - od 1997 roku prowadzone są rozmowy z właścicielami i zarządcami stawów rybnych o problemach rybactwa i ochrony ptaków,
  • inwentaryzacja i opis wszystkich wysp na stawach pod kątem ich znaczenia dla ptaków,
  • inwentaryzacja i opis przyrodniczy wszystkich zbiorników wodnych, stawów, starorzeczy i oczek wodnych (najcenniejsze, niezagospodarowane oczka wodne i starorzecza będą zgłaszane do ochrony w formie użytków ekologicznych).

Częstochowska Grupa OTOP - Lokalna Grupa Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków

ul. Obr. Westerplatte 17/80, 42-200 Częstochowa
tel.: (34) 325 66 61, (0 608) 676 939
e-mail: sczyz@czestochowa.um.gov.pl

adres do korespondencji:

Stanisław Czyż
ul. Obr. Westerplatte 17/80, 42-200 Częstochowa

Częstochowska Grupa Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków powstała 21.IX.1995 roku. Skupia w swych szeregach około 20 osób, w różnym wieku i o różnej profesji. Główne obszary działalności grupy to ochrona ptaków i ich siedlisk, edukacja oraz faunistyka. Grupa stara się wypracować taki program działania, w którym każdy miłośnik ptaków, jeżeli tylko zechce, może znaleźć coś dla siebie. Swoją działalnością obejmuje obszar byłego województwa częstochowskiego. Członkowie grupy spotykają się w każdy pierwszy poniedziałek miesiąca o godz. 1700, w sali Ośrodka Szkolenia Kierowców przy al. NMP 4 w Częstochowie. Pracami grupy kieruje Stanisław Czyż.

Ośrodek Działań Ekologicznych Źródła

ul. Próchnika 1, pok. nr 301, 90-408 Łódź
tel./fax: (42) 630 17 49
internet: www.zrodla.most.org.pl
e-mail: office@zrodla.most.org.pl

Ośrodek Działań Ekologicznych Źródła jest stowarzyszeniem działającym w regionie łódzkim. Główne cele tej organizacji to: pobudzanie świadomości ekologicznej, promowanie kultury ekologicznej i zdrowego stylu życia, działania na rzecz ochrony roślin, zwierząt i ich naturalnych siedlisk, zapobieganie degradacji środowiska. Stowarzyszenie zajmuje się ochroną humanitarną zwierząt, ratowaniem dzikiej przyrody oraz doraźnymi interwencjami w przypadkach zagrożeń dla środowiska. Priorytetem stowarzyszenia są działania związane z edukacją ekologiczną.

Polski Klub Ekologiczny - Okręg Górnośląski

ul. Plebiscytowa 19, 40-035 Katowice
tel.: (32) 251 74 98, 251 75 90
e-mail: pke@wfosgw.katowice.pl

Polski Klub Ekologiczny to organizacja ogólnokrajowa, powstała w 1980 r. w Krakowie. Działa w kilkunastu okręgach regionalnych - na terenia województwa śląskiego jest to Okręg Górnośląski. Celem działań Polskiego Klubu Ekologicznego jest realizacja zasad idei ekorozwoju, systematyczna poprawa stanu środowiska przyrodniczego, ochrona przyrody, życia i zdrowia człowieka oraz kształtowanie świadomości poprzez powszechną edukację ekologiczną. Klub prowadzi m.in. interwencje w Parlamencie i administracji, edukację ekologiczną i wydawniczą, jak również organizuje kampanie i akcje mające na celu ochronę środowiska i zdrowia człowieka.

Okręg Górnośląski PKE skupia 16 kół lokalnych w miastach i gminach województwa śląskiego oraz 7 szkolnych kół PKE. Podejmują one różne działania na rzecz poprawy stanu środowiska w swoim mieście, gminie i regionie, np.:

  • Koło Miejskie PKE w Gliwicach, podejmuje interwencje w obronie lokalnych wartości przyrodniczych, organizuje liczne seminaria o tematyce ekologicznej, a także prowadzi kampanie na rzecz rolnictwa ekologicznego i zdrowej żywności;
  • Koło Miejskie PKE w Tychach, jako cel priorytetowy przyjęło upowszechnianie Agendy 21, tzn. idei trwałego i zrównoważonego rozwoju w jej lokalnym wymiarze.

Zarząd Okręgu Górnośląskiego rozpoczął w 1999 roku program edukacyjny dla młodzieży pod hasłem: Rozpal niepokój o Ziemię, prowadzony systemem pozalekcyjnym.

Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody Salamandra

ul. Szamarzewskiego 11/6, 60-514 Poznań
tel.: (61) 843 21 60
internet: www.salamandra.org.pl
e-mail: biuro@salamandra.org.pl

Swoimi przedsięwzięciami towarzystwo obejmuje głównie obszar Polski zachodniej i północno-zachodniej. Poza Wielkopolską, Salamandra ma także koła: szczecińskie, gdańskie, olsztyńskie, łódzkie, nadnoteckie i galicyjskie. Obecnie organizacja ta liczy ok. 1 800 członków (w tym ponad 400 to aktywni ochotnicy) i prowadzi ok. 60 przedsięwzięć. PTOP Salamandra wydaje dwa czasopisma - popularnonaukowy Biuletyn (zawiera artykuły przyrodnicze i informacje o działaniach towarzystwa) oraz Rocznik Naukowy (naukowe rozprawy na temat przyrody i metod jej ochrony), a także przewodniki, foldery i inne publikacje o tematyce przyrodniczej. Na stronie internetowej towarzystwa można także znaleźć elektroniczne czasopismo - Magazyn Przyrodniczy, który oprócz popularnonaukowych artykułów, zawiera m.in. aktualności przyrodnicze, serwis prawny oraz odnośniki do innych polskich stron internetowych, dotyczących przyrody. Towarzystwo prowadzi intensywny lobbing w celu doskonalenia polskiego prawa związanego z ochroną środowiska. Szczególnie aktywnie działa na rzecz poprawy ustawy o ochronie przyrody. Specjaliści z Salamandry opracowują także plany ochrony oraz zagospodarowania dydaktyczno-turystycznego obszarów cennych przyrodniczo.

Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody Salamandra - Oddział w Łodzi

ul. H. Radlińskiej 3/5, 91-848 Łódź
tel.: (42) 656 45 48
e-mail: stopass@poczta.onet.pl

Łódzkie Koło PTOP Salamandra prowadzi badania oraz podejmuje interwencje w zakresie ochrony nietoperzy w północnej części województwa śląskiego.

Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro Natura

ul. Podwale 75, 50-449 Wrocław
tel.: (71) 343 47 49 w. 326
internet: www.eko.wroc.pl/pronatura
e-mail: pronatura@eko.wroc.pl

Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro Natura jest stowarzyszeniem ogólnopolskim, działającym od 1990 roku na rzecz ratowania i odtwarzania zasobów przyrody. PTPP pro Natura jest członkiem m.in. IUCN, Eurosite, Koalicji na rzecz Ochrony Puszczy Białowieskiej, Koalicji Czas na Odrę, Porozumienia dla Ochrony Nietoperzy, Twinnig (organizacja partnerska) z London Wildlife Trust. Działanie Towarzystwa opiera się w dużej mierze na pracy ochotników.

Główne realizowane programy to:

  • Dać miejsce rzece. Bezpieczeństwo powodziowe a ochrona przyrody - modelowy projekt w dorzeczu Łachy (dopływ Baryczy, w zlewni Odry) mający na celu pogodzenie ochrony przeciwpowodziowej i ochrony przyrody,
  • Program ochrony bociana białego i jego siedlisk - program o zasięgu ogólnopolskim, realizowany od 1994 roku, w ramach którego przeprowadzana jest inwentaryzacja gniazd bocianich, renowacja gniazd uszkodzonych i budowa platform pod nowe gniazda oraz odbywają się szkolenia dla pracowników zakładów energetycznych,
  • Program Ochrony Nietoperzy - program o zasięgu ogólnopolskim, prowadzony od 1992 roku, realizowany poprzez edukację i aktywną ochronę miejsc szczególnie cennych dla nietoperzy,
  • Ochrona płazów w województwie śląskim - program prowadzony przez Koło Górnośląskie Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody pro Natura.

Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro Natura - Koło Górnośląskie

pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom
tel.: (32) 281 34 01 w. 116, 125
internet: www.muzeum.bytom.pl
e-mail: mgbytom@us.edu.pl

adres do korespondencji:

Muzeum Górnośląskie - Dział Przyrody
pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom

Koło Górnośląskie Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody pro Natura jest częścią stowarzyszenia ogólnopolskiego, którego główna siedziba mieści się we Wrocławiu. Jednym z głównych programów realizowanych przez koło jest Ochrona płazów w województwie śląskim. Celem programu jest ochrona miejsc rozrodu płazów. W ramach programu przeprowadzana jest inwentaryzacja zbiorników wodnych. Miejsca najdogodniejsze dla rozrodu płazów są oznakowywane i opisywane w terenie, a oczka wodne zagrożone przez zasypywanie odpadami są zabezpieczane barierkami. Program realizowany jest we współpracy ze szkołami, które opiekują się wybranymi zbiornikami.

Pracowania na rzecz Wszystkich Istot

ul. Jasna 17, 43-360 Bystra
tel.: (33) 817 14 68
internet: www.pnrwi.most.org.pl
e-mail: wapienica@pnrwi.most.org.pl

Pracownia na rzecz Wszystkich Istot jest stowarzyszeniem powołanym w celu prowadzenia działalności dla dobra przyrody, szerzenia odpowiedzialnych wzorów życia oraz edukacji służącej zachowaniu wysokiej jakości środowiska naturalnego i kulturowego. W swojej działalności odwołuje się do założeń filozofii ekologii głębokiej, odrzucającej antropocentryzm i zwracającej się ku tradycjom niepodzielności świata. Pracownia występuje w obronie dzikiej przyrody. Cele działania, którymi są zachowanie, ochranianie i odtwarzanie środowiska naturalnego, realizuje poprzez:

  • propagowanie filozofii głębokiej ekologii;
  • prowadzanie licznych kampanii w obronie dzikiej przyrody (kampania Puszcza Białowieska, kampania tatrzańska, kampania na rzecz objęcia ochroną w formie rezerwatu przyrody Doliny Wapienicy w Beskidzie Śląskim, kampania Dzika Polska - wyszukiwanie miejsc cennych przyrodniczo);
  • organizowanie wykładów, prelekcji, pokazów filmowych, ekspozycji;
  • uczestnictwo w seminariach;
  • wydawanie książek dotyczących problemów ochrony dzikiej przyrody;
  • wydawanie miesięcznika Dzikie Życie poświęconego obronie dzikiej przyrody, propagującego filozofię ekologii głębokiej i poruszającego zagadnienie bioregionalizmu;
  • prowadzenie warsztatów edukacyjnych (Strażnicy miejsc przyrodniczo cennych, Gaja - nasz dom) oraz organizację rytuałów i ceremonii, pozwalających uczestnikom na wyrażenie swoich związków z całym życiem planety (Zgromadzenie wszystkich istot).

Pracownia prowadzi Przyrodnicze Centrum Interwencji dla wspierania działań na rzecz obrony miejsc przyrodniczo cennych.

Stowarzyszenie dla Natury Wilk

ul. Górska 69, 43-376 Godziszka
tel.: (33) 817 60 90
internet: www.most.org.pl/wolf
e-mail: sabina@wolf.most.org.pl, rwm@wolf.most.org.pl

Stowarzyszenie powstało w 1996 roku. Prowadzi działania i kampanie na rzecz ochrony najcenniejszych przyrodniczo ekosystemów, ginących gatunków i ich siedlisk z priorytetową ochroną drapieżników oraz proekologiczną działalność edukacyjną. Stowarzyszenie opracowało i realizuje szeroki program działań na rzecz ochrony wilków i innych drapieżników.

Realizowane projekty:

  • Wilcza Sieć - długofalowa ochrona wilków w Polsce i na terenach przygranicznych, realizowana poprzez sieć osób zaangażowanych w różnorodne działania na rzecz ochrony wilka,
  • Przeciwdziałanie konfliktom między wilkami i hodowcami - promowanie wśród hodowców różnych metod ochrony zwierząt gospodarskich przed atakami wilków,
  • Polsko-niemiecki system monitoringu wilka - obserwacje zmiany rozmieszczenia i liczebności wilków w Polsce Zachodniej oraz na pograniczu polsko-niemieckim, jak również poznanie czynników ograniczających migrację wilków i kreowanie działań przeciwdziałającym regresowi populacji wilków w tej części kraju,
  • Wilcze wyprawy w Beskidy - projekt prowadzony w Beskidach Zachodnich służący promocji regionu i pokazaniu lokalnej społeczności, że duże drapieżniki są skutecznym magnesem przyciągającym zagranicznych turystów,
  • Chrońmy małe drapieżniki - zmiana negatywnego nastawienia ludzi, zwłaszcza mieszkańców terenów wiejskich, do małych i średnich ssaków drapieżnych, takich jak: kuna, tchórz, wydra, borsuk czy też lis,
  • Ochrona i monitoring nietoperzy - projekt realizowany w województwie śląskim i małopolskim, mający na celu przede wszystkim badania nad nietoperzami na obszarach chronionych,
  • Staże dla zagranicznych studentów - projekt staży dla studentów, którzy uczestniczą w pracach terenowych, w ramach projektów badawczych nad dużymi drapieżnikami,
  • Dynamika populacji, ekologia i problemy ochrony wilka Canis lupus w Beskidzie Śląskim i Żywieckim - projekt naukowy, finansowany w głównej mierze przez Komitet Badań Naukowych,
  • Ekologia i problemy ochrony rysia Felis lynx w Beskidzie Żywieckim i Śląskim - projekt badawczy, którego wyniki posłużą do opracowania strategii ochrony rysia w tej części Karpat.

Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja

skr. poczt. 261, 43-301 Bielsko-Biała
tel.: (33) 812 36 94
internet: www.klubgaja.pl
e-mail: klub@gaja.most.org.pl

Organizacja pozarządowa powstała w 1988 roku, jako stowarzyszenie istnieje od roku 1992. Klub Gaja jest stowarzyszeniem ekologiczno-kulturalnym. W swoich akcjach nawiązuje do źródeł tradycji kulturowych i przekonania o wartości życia i o konieczności jego obrony. W obronie natury stowarzyszenie wybiera drogę działań niekonwencjonalnych: kampanii i wydarzeń parateatralnych, warsztatów i szkoleń.

Działalność stowarzyszenia ujęta jest w następujące programy:

  • Ogólnopolska Kampania Teraz Wisła - głównym celem kampanii jest ochrona bioróżnorodności i wartości kulturowych zlewni Wisły poprzez aktywizację społeczności lokalnych i edukację ekologiczną oraz poprawienie jakości wody i jej racjonalnego wykorzystywania,
  • Ogólnopolska Kampania Zwierzę nie jest rzeczą,
  • Program działań lokalnych Lokalna Ziemia - budowanie programu zrównoważonego rozwoju miasta Bielska-Białej, ochrona wartości przyrodniczych miasta oraz prowadzenie różnorodnych form edukacji i informacji ekologicznej,
  • Program Sztuka dla Ziemi - program działań o charakterze artystycznym oraz teatralnych i parateatralnych, jak również happeningów ulicznych, wystaw i realizacji filmowych,
  • Program współpracy międzynarodowej Our Belief.

W ośrodku edukacyjnym Bajka Klubu Gaja w Bielsku-Białej, stowarzyszenie prowadzi edukację ekologiczną.

Towarzystwo na rzecz Górnośląskiego Ogrodu Botanicznego

ul. Zamkowa 2, 43-195 Mikołów Mokre
tel.: (32) 322 62 43
internet: www.gornyslask.pl/ogrod
e-mail: ogrod@gornyslask.pl

Towarzystwo istnieje od 1997 roku. Jego celem jest:

  • podejmowanie wszechstronnych działań na rzecz utworzenia, utrzymania i rozwoju regionalnego Górnośląskiego Ogrodu Botanicznego,
  • promowanie dziedzictwa przyrodniczego Śląska,
  • uświadamianie społeczeństwu roli edukacyjnej i popularyzatorskiej ogrodów botanicznych oraz znaczenia roślinności w ograniczaniu zanieczyszczeń komunalnych i przemysłowych.

Dzięki staraniom towarzystwa, miasto Mikołów przeznaczyło w planie zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Mokre grunty na potrzeby przyszłego Górnośląskiego Ogrodu Botanicznego.

Towarzystwo na rzecz Ziemi

ul. Zamkowa 1/50, 32-600 Oświęcim
tel.: (33) 844 19 34
internet: www.tnz.most.org.pl
e-mail: oswiecim@fz.most.org.pl

Organizacja wywodząca się z Federacji Zielonych - Oświęcim, powstała w roku 1989. Od 1997 roku jest stowarzyszeniem ogólnopolskim. Statutowymi celami działania towarzystwa są m.in.: zachowanie, ochrona i odtwarzanie środowiska naturalnego; podejmowanie działań na rzecz rozwoju demokracji lokalnej, umacnianie pokoju, przeciwdziałanie powstawaniu konfliktów i antagonizmów; działanie na rzecz zmniejszania ilości wytwarzanych zanieczyszczeń i odpadów oraz proekologicznego ich zagospodarowania oraz promocja czystej produkcji i opakowań wielorazowego użytku.

Towarzystwo realizuje następujące programy i kampanie:

  • Chrońmy dziką Sołę - kampania na rzecz ochrony unikalnych, naturalnych zbiorowisk lasów łęgowych oraz zbiorowisk nieleśnych związanych z dolinami rzek,
  • Czynna ochrona terenów wodno-błotnych Doliny Górnej Wisły - program realizowany we współpracy z ornitologiczną grupą Czaplon, którego celem jest zachowanie i zwiększenie bioróżnorodności stawów rybnych wraz z przylegającymi do nich terenami.
Natura 2000Obiekty ochrony przyrodyOchrona siedlisk przyrodniczychOchrona gatunkowa Ostoje przyrody ożywionejInstytucje i organizacje ochrony przyrodyCzynna ochrona przyrodyPoradnik lokalnej ochrony przyrody
Województwo | Człowiek i przyroda | Badania i edukacjaOchrona przyrody | Przyroda nieożywiona | Przyroda ożywiona | Pomocne i polecane | Mapa serwisu
e-mail
Serwis współfinansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
Copyright © 2002-2006 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska   Projekt i wykonanie: ZiP Soft