W województwie
śląskim ochroną przyrody zajmują się powiatowe i wojewódzkie
instytucje rządowe, instytucje samorządowe na szczeblu gminy i
województwa oraz organizacje ekologiczne mające różną osobowość
prawną. Niektóre z nich, obok działań o charakterze regionalnym,
prowadzą działalność ogólnopolską i międzynarodową. Oprócz
organizacji, które mają swoje siedziby na terenie województwa, na
rzecz ochrony śląskiej przyrody aktywnie działają także niektóre
organizacje spoza województwa.
Instytucje
Organizacje:
Centrum
Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska
Instytucja utworzona w 1992 przez wojewodę katowickiego, od 1999 r.
jest jednostką samorządową województwa śląskiego, podległą
Urzędowi Marszałkowskiemu. Realizując zadania statutowe, Centrum
Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska podejmuje następujące działania:
- gromadzi dane dotyczące wszystkich elementów przyrody województwa
śląskiego (flora, fauna, przyroda nieożywiona) w postaci baz
danych oraz zbiorów bibliotecznych i fotograficznych;
- udziela konsultacji i udostępnia zbiory biblioteczne;
- prowadzi badania naukowe;
- realizuje własne projekty z zakresu czynnej ochrony przyrody
oraz uczestniczy w projektach innych instytucji i organizacji;
- występuje z inicjatywą ochrony miejsc przyrodniczo cennych;
- przygotowuje dokumentację przyrodniczą dla zgłaszanych
obiektów;
- sporządza opinie na tematy związane z ochroną środowiska
przyrodniczego, m.in. na potrzeby samorządu województwa;
- w zakresie edukacji ekologicznej prowadzi program dla szkół
podstawowych i ponadpodstawowych Przyroda wokół nas, w
ramach którego organizowane są warsztaty przyrodnicze i
przyrodniczo-artystyczne (Autoportret z Przyrody),
prelekcje oraz konkursy (cykliczny konkurs Żubry potrzebują
Indian);
- wydaje kwartalnik popularno-naukowy Przyroda Górnego Śląska,
czerwone listy gatunków zagrożonych na Śląsku (seria Raporty
Opinie), monografie przyrodnicze (seria Materiały
Opracowania) i rocznik naukowy Natura Silesiae Superioris.
Realizowane obecnie programy badawcze:
- rozmieszczenie i zasoby populacyjne kosaćca syberyjskiego w
województwie śląskim,
- rozmieszczenie cieszynianki wiosennej w województwie śląskim,
- monitoring stanu populacji liczydła górskiego w rezerwacie
przyrody Ochojec,
- inwentaryzacja fauny mrówek w wybranych rezerwatach przyrody
województwa śląskiego,
- rozpoznanie składu gatunkowego i stanu ilościowego fauny
pszczołowatych województwa śląskiego,
- monitoring rozmieszczenia i liczebności w województwie śląskim
chronionego prawem pająka - tygrzyka paskowanego.
Ochrona czynna:
- monitoring i czynna ochrona owadów pszczołowatych - w ramach
projektu zainstalowano 10 gniazd lęgowych dla dziko żyjących
pszczół samotnych,
- czynna ochrona gniazd bociana białego (do roku 2002),
- udział w projektach PON z zakresu czynnej ochrony stanowisk
kolonii rozrodczych oraz zimowisk nietoperzy.
Centrum aktywnie uczestniczy w pracach nad programem Natura
2000 w województwie śląskim. Od 2001 roku jest członkiem
Porozumienia dla Ochrony Nietoperzy (PON), w którym działa na
prawach stałego współpracownika.
Centrum
Informacji Chiropterologicznej Instytutu Systematyki i Ewolucji
Zwierząt PAN
Centrum Informacji Chiropterologicznej ISiEZ PAN powstało w 1987
roku. Prowadzi badania na terenie m.in. Wigierskiego Parku
Narodowego, Bieszczadów, Pogórza Przemyskiego, Beskidu Niskiego, Gór
Świętokrzyskich oraz Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej (w tym na
terenie województwa śląskiego), jak również bierze udział w
badaniach prowadzonych na Ukrainie, Słowacji i Rumunii. Ponadto
instytucja ta prowadzi wymianę informacji, publikacji, doradztwo
naukowe oraz działalność wydawniczą. Pełni także funkcję
doradczą i opiniodawczą, dotyczącą badań i ochrony nietoperzy
na terenie naszego kraju.
Muzeum Górnośląskie
w Bytomiu - Dział Przyrody
Wojewódzka jednostka samorządowa. Organizuje czasowe wystawy
przyrodnicze, gromadzi zbiory okazów flory i fauny oraz prowadzi
badania przyrodnicze na terenie województwa śląskiego. Wspólnie
z Kołem Górnośląskim PTPP pro Natura prowadzi program Ochrona
płazów w województwie śląskim.
Regionalna
Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach
Obejmuje swym zasięgiem teren województwa śląskiego i
opolskiego oraz częściowo małopolskiego, łódzkiego, świętokrzyskiego
i dolnośląskiego. Nadleśnictwa RDLP Katowice realizują zadania
ochronne w rezerwatach znajdujących się na terenach leśnych,
prowadzą ochronę gatunkową roślin i zwierząt oraz opiekują się
użytkami ekologicznymi, pomnikami przyrody i strefami ochronnymi
wokół miejsc lęgowych ptaków na terenach leśnych.
Wojewódzki
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
ul. Plebiscytowa 19, 40-035 Katowice
tel.: (32) 251 80 71, 251 80 72 do 3
internet: www.wfosigw.katowice.pl
e-mail: biuro@wfosigw.katowice.pl
Oddział w Bielsku Białej
ul. Legionów 57, 43-300 Bielsko-Biała
tel.: (33) 822 99 81, 810 09 80, 810 10 53
Oddział w Częstochowie
ul. Czartoryskiego 28, 42-200 Częstochowa
tel.: (34) 364 40 81, 361 05 66, 361 05 44 |
Prowadzi działalność od 1993 roku. WFOŚiGW w Katowicach jest
elementem zintegrowanego systemu finansowania ochrony środowiska w
Polsce, do którego należą m.in. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
oraz wojewódzkie, powiatowe i gminne fundusze ochrony środowiska.
Z pomocy funduszu mogą korzystać wszystkie jednostki
organizacyjne, podmioty gospodarcze niezależnie od formy własności,
a także osoby fizyczne.
Środki funduszu przeznacza się na finansowanie ochrony środowiska
i gospodarki wodnej w celu realizacji zasady zrównoważonego
rozwoju poprzez wspomaganie działalności w zakresie:
- edukacji ekologicznej oraz propagowania działań
proekologicznych;
- systemów kontrolno-pomiarowych stanu środowiska oraz systemów
pomiarowych zużycia wody i ciepła;
- realizowania zadań modernizacyjnych i inwestycyjnych służących
ochronie środowiska i gospodarce wodnej;
- urządzania i utrzymywania terenów zieleni, zadrzewień,
zakrzewień oraz parków ustanowionych przez rady gmin;
- realizacji przedsięwzięć związanych z gospodarczym
wykorzystaniem oraz składowaniem odpadów;
- działań zapobiegających powstawaniu zanieczyszczeń i odpadów,
w szczególności zmierzających do wprowadzenia czystszej
produkcji;
- profilaktyki zdrowotnej dzieci na obszarach szczególnej
ochrony środowiska, na których występują przekroczenia norm
zanieczyszczeń środowiska;
- działań na rzecz ochrony przyrody i lasów oraz zadań związanych
ze zwiększeniem lesistości kraju;
- działań polegających na zapobieganiu nadzwyczajnym zagrożeniom
środowiska i na ich likwidacji;
- badań naukowych i upowszechniania ich wyników oraz postępu
technicznego w ochronie środowiska i gospodarce wodnej;
- opracowywania i wdrażania nowych technik i technologii, w
szczególności dotyczących: ścieków, paliw i spalin,
utylizacji odpadów, ograniczania hałasu, promieniowania oraz
zużycia wody;
- dofinansowywania innych zadań związanych ze zrównoważonym
rozwojem, ochroną środowiska i gospodarką wodną, ustalonych
w planie działalności funduszu.
Wojewódzki
Konserwator Przyrody
ul. Jagiellońska 25, 40-032 Katowice
tel.: (32) 207 75 83 |
Wojewódzki Konserwator Przyrody realizuje zadania wojewody w
zakresie ochrony przyrody wynikające z ustawy o ochronie przyrody i
innych aktów prawnych:
- przygotowuje dokumentację dla wojewody w celu powołania
obiektów ochrony przyrody i sprawuje nad nimi nadzór,
- prowadzi dokumentację stanu przyrody, a w szczególności
rzadkich i wartościowych elementów przyrody oraz miejsc
cennych przyrodniczo,
- prowadzi wojewódzki rejestr rezerwatów przyrody, parków
krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu.
Zespół
Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego
Dyrekcja Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego
realizuje na terenie podległych parków krajobrazowych zadania
dotyczące ochrony przyrody i krajobrazu, wydaje z upoważnienia
wojewody decyzje administracyjne w zakresie ochrony przyrody, współdziała
z jednostkami organizacyjnymi oraz osobami prawnymi i fizycznymi,
organizuje działalność naukową, dydaktyczną, turystyczną i
rekreacyjną na terenie parków i ich otulin. W ramach działalności
edukacyjnej prowadzi warsztaty ekologiczne dla nauczycieli i działaczy
społecznych : polsko-amerykański projekt Krąg oraz
warsztaty Czy opakowania muszą być szkodliwymi odpadami, a
także konkursy np. konkurs fotograficzny Niecodzienne zjawiska
przyrodnicze. Cyklicznie organizuje sesje naukowe: Międzynarodową
Szkołę Obszarów Krasowych, Młodzieżową Sesję Naukową Parków
Krajobrazowych, Sympozjum Jurajskie.
Dyrekcja ZPKWŚ dysponuje trzema ośrodkami edukacyjnymi: w
Smoleniu, Złotym Potoku i Rudach. Bardzo bogata jest oferta
wydawnicza ZPKWŚ służąca edukacji i popularyzacji wiedzy o
walorach przyrodniczych i kulturowych Parków Krajobrazowych Województwa
Śląskiego.
Zespół
Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego - Oddział
Biura w Herbach
ul. Lubliniecka 31, 42-284 Herby
tel.: (34) 357 49 02 |
Oddział wykonuje zadania z zakresu ochrony przyrody i
edukacji przyrodniczej na terenie parku krajobrazowego Lasy
nad Górną Liswartą.
Zespół
Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego - Oddział
Biura w Rudach
ul. Raciborska 10, 47-430 Rudy
tel.: (32) 410 30 52
e-mail: rudy@zpk.com.pl |
Oddział wykonuje zadania z zakresu ochrony przyrody i
edukacji przyrodniczej, w szczególności na terenie parku
krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud
Wielkich. Pracownicy oddziału w Rudach realizują także
liczne programy aktywnej ochrony przyrody oraz prace badawcze:
- ochronę płazów przed śmiertelnością na drogach,
- ochronę strefową rzadkich gatunków ptaków (bocian
czarny, bielik) w województwie śląskim (zadanie
realizowane przez cały Zespół Parków Krajobrazowych
Województwa Śląskiego we współpracy z ornitologami i
wojewódzkim konserwatorem przyrody),
- czynną ochronę bociana białego Ciconia ciconia
w województwie śląskim (od roku 2001),
- monitoring i ochronę derkacza Crex crex w parku
krajobrazowym Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud
Wielkich (od roku 2001),
- aktywną ochronę rybitwy rzecznej Sterna hirundo
na Zbiorniku Rybnickim,
- badania i ochronę chiropterofauny parku krajobrazowego
Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich (zadanie
realizowane wspólnie ze Stowarzyszeniem dla Natury Wilk).
Od roku 1994 wydawany jest rocznik naukowy Scripta
Rudensia poświęcony problematyce przyrodniczej i
kulturowej parku krajobrazowego Cysterskie Kompozycje
Krajobrazowe Rud Wielkich. W ramach edukacji ekologicznej
pracownicy parku prowadzą: warsztaty historyczno-regionalne Dymarki
cysterskie, spotkania dzieci i młodzieży niepełnosprawnej
z przyrodą i historią regionu (program Krajobraz wokół
nas) oraz warsztaty ekologiczne połączone z biegiem
terenowym (Ekopodchody).
Zespół
Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego - Oddział
Biura w Złotym Potoku
Oddział wykonuje zadania z zakresu ochrony przyrody i
edukacji przyrodniczej na terenie parku krajobrazowego Stawki
i Parku Orlich Gniazd. Oddział realizuje szereg programów z
zakresu czynnej ochrony przyrody:
- ochronę muraw kserotermicznych i naskalnych przez
powstrzymywanie sukcesji,
- reintrodukcję wypławka alpejskiego w Źródłach
Zygmunta w Złotym Potoku (w trakcie realizacji),
- bierze udział w programie ochrony płomykówki
(wieszanie budek lęgowych), we współpracy z Muzeum Górnośląskim
w Bytomiu.
Oddział prowadzi także prace badawcze i inwentaryzacyjne:
- inwentaryzację miejsc lęgowych płomykówki i kolonii
rozrodczych nietoperzy,
- monitoring i ochronę gniazd bociana czarnego,
- inwentaryzację gniazd bociana białego,
- akcję obrączkowania łabędzi,
- liczenie nietoperzy na kwaterach zimowych we współpracy
z Centrum Informacji Chiropterologicznej ISiEZ PAN,
- monitoring stanowisk zagrożonej wyginięciem pszczoły
ziemnej - obrostki ciemnonogiej (gatunek ujęty w Polskiej
czerwonej księdze zwierząt) - zadanie planowane do
realizacji.
W zakresie edukacji ekologicznej pracownicy Parku:
- prowadzą zajęcia z zakresu edukacji ekologicznej na ścieżkach
dydaktycznych Parku Orlich Gniazd oraz w pasiece
dydaktycznej na terenie parku przypałacowego w Złotym
Potoku,
- oprowadzają wycieczki po ekspozycji przyrodniczej w pałacu
Raczyńskich,
- wygłaszają prelekcje.
Zespół
Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego - Oddział
Biura w Żywcu
Oddział wykonuje zadania z zakresu ochrony przyrody i
edukacji przyrodniczej na terenie Parków Krajobrazowych
Beskidu Żywieckiego, Śląskiego i Małego. Pracownicy oddziału:
- sprawują nadzór i kontrolę nad istniejącymi formami
ochrony,
- występują z inicjatywami objęcia ochroną nowych
obiektów i przygotowują dla nich dokumentacje
przyrodnicze,
- prowadzą szeroką działalność popularyzatorską
poprzez opracowywanie wydawnictw (informatory, ścieżki
przyrodnicze),
- organizują cyklicznie Konferencję Beskidzką,
- promują rozwój agroturystyki w Beskidach,
- uczestniczą w organizacji imprezy folklorystycznej Redyk,
- prowadzą zajęcia terenowe i prelekcje dla szkół,
- organizują Młodzieżową Sesję Naukową oraz konkursy
plastyczne, fotograficzne i konkurs nt. wiedzy o parkach
krajobrazowych (we współpracy z Gazetą Żywiecką),
- cyklicznie organizują akcje Dzień Ziemi i Sprzątanie
Świata oraz akcje pomocy ptakom.
Realizowane programy:
- monitoring występowania storczykowatych na łąkach w Złatnej
Hucie (proponowany użytek ekologiczny),
- program restytucji raka szlachetnego,
- monitoring występowania głowacza na terenie Parku
Krajobrazowego Beskidu Małego (w roku 2001 program był
realizowany na terenie Żywieckiego Parku Krajobrazowego,
natomiast w 2003 roku planowana jest jego realizacja na
terenie Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego),
- program ochrony płazów,
- monitoring gniazd bociana białego,
- monitoring i ochrona strefowa gniazd bociana czarnego,
- monitoring występowania siwerniaka na polanach górskich
Żywieckiego Parku Krajobrazowego,
- udział w programie inwentaryzacji miejsc występowania
płomykówki i nietoperzy oraz monitoringu stanowisk
istniejących (program jest realizowany przez Polskie
Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro Natura oraz
Dział Przyrody Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu),
- udział w dekadzie spisu nietoperzy (we współpracy ze
Stowarzyszeniem dla Natury Wilk),
- monitoring występowania bobra europejskiego,
- udział w programie obejmującym działania prewencyjne
w hodowlach owiec, jako obronę przed wilkami oraz
prowadzenie edukacji na temat roli wilka w ekosystemie
(program jest realizowany przez Stowarzyszenie dla Natury Wilk),
- inwentaryzacja i waloryzacja jeziorek osuwiskowych na
terenie Beskidu Śląskiego,
- inwentaryzacja nielegalnych wysypisk odpadów,
nielegalnego odprowadzania ścieków oraz miejsc
nielegalnych eksploatacji,
- zabiegi czynnej ochrony przyrody w rezerwacie Czantoria
(zgodnie z planem ochrony rezerwatu),
- rewitalizacja i zaadoptowanie do celów edukacyjnych
parku zabytkowego w Kamesznicy,
- monitoring stanu czystości wód,
- monitoring ruchu turystycznego na terenie rezerwatów
przyrody,
- dokumentacja budownictwa regionalnego Beskidów.
|
Górnośląskie
Koło Ornitologiczne - Katowickie Koło Sekcji Ornitologicznej
Polskiego Towarzystwa Zoologicznego
Organizacja działa na Górnym Śląsku już od 20 lat.
Ornitolodzy należący do koła prowadzą obserwacje ptaków lęgowych,
przelotnych i zimujących w naszym regionie. Zgromadzone o ptakach
informacje służą przygotowaniu publikacji naukowych, ale przede
wszystkim monografii faunistycznej Ptaki Śląska. Koło
skupia kilkudziesięciu ornitologów amatorów, reprezentujących różne
profesje. Od listopada do marca członkowie koła spotykają się na
zebraniach organizowanych na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach
(Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŚ, Katowice, ul. Jagiellońska 28).
Liga
Ochrony Przyrody
ul. Panka 27/2, 00-355 Warszawa
tel.: (22) 828 81 71
internet: www.lop.org.pl |
Najstarsza organizacja proekologiczna działająca w Polsce na
rzecz ochrony przyrody. Prowadzi edukację ekologiczną i
popularyzuje wiedzę o przyrodzie. Organizuje liczne konkursy,
olimpiady, prowadzi Powszechne Uniwersytety Wiedzy Ekologicznej,
letnie szkoły i obozy ekologiczne. Inspiruje i inicjuje działania
na rzecz środowiska przyrodniczego. Idee ochrony przyrody
popularyzują wydawnictwa LOP - miesięcznik Przyroda Polska,
książki, kalendarze, plansze i plakaty o tematyce przyrodniczej.
LOP podejmuje interwencje w obronie przyrody i zgłasza inicjatywy w
zakresie ochrony cennych obiektów przyrody.
Liga
Ochrony Przyrody - Beskidzki Okręg LOP
ul. Piastowska 44, 43-300
Bielsko-Biała
tel.: (33) 813 64 40 |
Beskidzki Okręg LOP popularyzuje wiedzę o przyrodzie
poprzez edukację i działalność wydawniczą oraz prowadzi
edukację ekologiczną dla dzieci, młodzieży i nauczycieli.
Organizuje szkolne i wojewódzkie eliminacje Ogólnopolskiej
Olimpiady Wiedzy Ekologicznej, prowadzi warsztaty dla
nauczycieli - Powszechny Uniwersytet Wiedzy Ekologicznej,
koordynuje działalność kół przyjaciół przyrody w
przedszkolach i klasach 1-3 szkoły podstawowej oraz szkolnych
kół LOP w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych.
Organizuje cykliczne akcje Sprzątanie świata i Sprzątanie
wód Beskidów.
Aktywnie działa na rzecz ochrony walorów przyrodniczych w
południowej części województwa, prowadząc akcje:
- Beskidzkie Źródła - inwentaryzacja i ochrona
źródeł na szlakach turystycznych Beskidów,
- Żabiniec - inwentaryzacja miejsc lęgowych płazów
i czynna ochrona płazów na szlakach ich migracji.
Liga
Ochrony Przyrody - Zarząd Okręgu w Częstochowie
ul. Czartoryskiego 28, 42-200 Częstochowa
tel.: (34) 365 11 52 |
Zarząd Okręgu Ligi Ochrony Przyrody w Częstochowie
istnieje od 1956 r. Działalność LOP w tym regionie
ukierunkowana jest na: prowadzenie edukacji środowiskowej,
występowanie z inicjatywami obejmowania ochroną prawną składników
środowiska, interwencje w obronie miejsc cennych
przyrodniczo, popularyzację wiedzy o przyrodzie i idei jej
ochrony. Zarząd Okręgu LOP w Częstochowie organizuje
cykliczne konkursy: Mój las, Konkurs na najlepsze
szkolne koło LOP, konkurs dendrologiczny, Olimpiadę
Wiedzy Ekologicznej, konkurs na najlepszą pracę dyplomową
dla Politechniki Częstochowskiej i Wyższej Szkoły
Pedagogicznej. Ponadto patronuje akcjom: Dzień Ziemi, Sprzątanie
Świata, Czysta Jura, Dni Ochrony Przyrody, Posadź
swoje drzewko. Od 1984 roku organizuje dla nauczycieli i
opiekunów szkolnych kół LOP warsztaty ekologiczne w Złotym
Potoku, na terenie Parku Orlich Gniazd. Prowadzi kampanię Miejsce,
które nie może zginąć, polegającą na odnalezieniu
oraz objęciu opieką patronacką godnych ochrony miejsc i
obiektów przyrodniczych w pobliżu szkół lub miejsc
zamieszkania. Priorytetowym zadaniem Zarządu LOP w Częstochowie
jest podejmowanie starań o utworzenie Jurajskiego Parku
Narodowego.
Liga
Ochrony Przyrody - Zarząd Okręgu w Katowicach
ul. Bratków 4, 40-045 Katowice
tel.: (32) 251 98 38 |
Zarząd Okręgu Ligi Ochrony Przyrody w Katowicach istnieje
od 1954 roku. W ramach edukacji ekologicznej organizuje
olimpiady i konkursy o tematyce ekologicznej, m.in. konkurs Mój
las, konkurs ekologiczny dla przedszkoli. Wraz z podlegającymi
mu zarządami miejskimi i powiatowymi LOP zajmuje się
dystrybucją wydawnictw Ligi Ochrony Przyrody o tematyce
przyrodniczej (książki, zakładki, kalendarze itp.). Zarząd
Okręgu w Katowicach współpracuje z wizytatorami i
metodykami biologii, a także z Kuratorium Oświaty w
Katowicach, Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych, Polskim
Związkiem Łowieckim, Polskim Związkiem Wędkarskim oraz
Fundacją Ekologiczną Silesia. |
Ogólnopolskie
Towarzystwo Ochrony Nietoperzy
Dziekanów Leśny, 05-092 Łomianki
tel.: (22) 751 30 46 w. 280, 285
internet: www.oton.sylaba.pl
e-mail: oton@sylaba.poznan.pl
adres do korespondencji:
Instytut Ekologii PAN
Dziekanów Leśny, 05-092 Łomianki |
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Nietoperzy (OTON) powstało w
1994 r. Celem jego działalności jest ochrona nietoperzy, ich
siedlisk i schronień. W tym celu prowadzona jest dokumentacja stanu
i zagrożeń krajowej fauny nietoperzy, opracowywane są metody
praktycznej ochrony nietoperzy i ich kryjówek, a także podejmowane
są konkretne działania ochronne. Towarzystwo popularyzuje w społeczeństwie
wiedzę na temat nietoperzy, ich znaczenia oraz zagrożeń, a także
stara się przełamywać uprzedzenia i kształtować pozytywny
stosunek do tych ssaków (ulotki, publikacje w prasie, wywiady w
radiu i telewizji). Od 1996 roku wydawany jest biuletyn Borowiaczek.
Towarzystwo prowadzi badania także na terenie województwa śląskiego.
Ogólnopolskie
Towarzystwo Ochrony Ptaków
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP) działa od 1991
roku na terenie całego kraju. Jest partnerem desygnowanym światowej
federacji BirdLife International.
Współpracuje z organizacjami międzynarodowymi, zajmującymi się
ochroną przyrody oraz z naukowcami polskimi, będącymi często członkami
OTOP. Główne cele działalności tej organizacji to: ochrona dziko
żyjących ptaków i ich siedlisk, poznawanie stanu i zagrożeń
krajowej awifauny oraz szerzenie w społeczeństwie wiedzy na temat
ptaków, ich znaczenia oraz zagrożeń dla ich bytowania. OTOP
prowadzi także kampanie: Ochrona Puszczy Białowieskiej oraz
Kaskady Dolnej Wisły (kampania skierowana przeciwko
projektom kaskadyzacji dolnej Wisły). Na terenie województwa śląskiego
działają 2 lokalne grupy OTOP: Ornitologiczna Grupa Robocza Doliny
Górnej Wisły Czaplon oraz Częstochowska Grupa OTOP.
Ornitologiczna
Grupa Robocza Doliny Górnej Wisły Czaplon - Lokalna
Grupa Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków
pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902
Bytom
tel.: (32) 281 34 01, 281 82 94, w. 116
internet: www.czaplon.most.org.pl
e-mail: czaplon@czaplon.most.org.pl
adres do korespondencji:
OTOP Grupa Czaplon
Muzeum Górnośląskie - Dział Przyrody
pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom |
Grupa powstała w 1994 roku i obecnie skupia 50 osób
prowadzących badania nad awifauną w Dolinie Górnej Wisły.
Grupa realizuje programy o charakterze badawczym oraz
ochroniarskim. Dzięki wysiłkom Czaplona obszar górnej
Wisły uznany został za ostoję ptaków o randze europejskiej
i włączony do systemu terenów chronionych Natura 2000.
Programy badawcze realizowane przez członków grupy:
- liczenie ptaków lęgowych na zbiornikach i stawach w całej
Dolinie Górnej Wisły - od 1996 roku każdy z większych
kompleksów stawowych ma swojego ornitologicznego
opiekuna,
- polęgowe liczenia ptaków na stawach - od końca lipca
do początków grudnia, co trzy tygodnie odbywają się
liczenia ptaków na stawach,
- liczenia ptaków na Zbiorniku Goczałkowickim - od końca
lipca do początków grudnia, z częstotliwością co
pentadę, odbywają się liczenia na tym najważniejszym
zbiorniku w Dolinie Górnej Wisły,
- badanie przelotu ptaków wróblowych nad Zbiornikiem
Goczałkowickim,
- obrączkowanie pierzących się łabędzi niemych na
stawach Przeręb,
- podsumowanie dotychczasowych danych o ptakach Zbiornika
Goczałkowickiego - celem programu jest zebranie
informacji od wielu obserwatorów i przygotowanie
publikacji do druku,
- biologia rozrodu rybitwy białowąsej Chlidonias
hybridus na Zbiorniku Goczałkowickim i na stawach -
badanie sukcesu lęgowego i obrączkowanie piskląt tego
gatunku,
- Program czynnej ochrony terenów wodno-błotnych
Doliny Górnej Wisły - program realizowany jest wspólnie
z Towarzystwem na Rzecz Ziemi.
Działania ochroniarskie:
- współpraca z gospodarzami stawów w Dolinie Górnej
Wisły - od 1997 roku prowadzone są rozmowy z właścicielami
i zarządcami stawów rybnych o problemach rybactwa i
ochrony ptaków,
- inwentaryzacja i opis wszystkich wysp na stawach pod kątem
ich znaczenia dla ptaków,
- inwentaryzacja i opis przyrodniczy wszystkich zbiorników
wodnych, stawów, starorzeczy i oczek wodnych
(najcenniejsze, niezagospodarowane oczka wodne i
starorzecza będą zgłaszane do ochrony w formie użytków
ekologicznych).
Częstochowska
Grupa OTOP - Lokalna Grupa Ogólnopolskiego Towarzystwa
Ochrony Ptaków
ul. Obr. Westerplatte 17/80,
42-200 Częstochowa
tel.: (34) 325 66 61, (0 608) 676 939
e-mail: sczyz@czestochowa.um.gov.pl
adres do korespondencji:
Stanisław Czyż
ul. Obr. Westerplatte 17/80, 42-200 Częstochowa |
Częstochowska Grupa Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony
Ptaków powstała 21.IX.1995 roku. Skupia w swych szeregach
około 20 osób, w różnym wieku i o różnej profesji. Główne
obszary działalności grupy to ochrona ptaków i ich
siedlisk, edukacja oraz faunistyka. Grupa stara się wypracować
taki program działania, w którym każdy miłośnik ptaków,
jeżeli tylko zechce, może znaleźć coś dla siebie. Swoją
działalnością obejmuje obszar byłego województwa częstochowskiego.
Członkowie grupy spotykają się w każdy pierwszy poniedziałek
miesiąca o godz. 1700, w sali Ośrodka Szkolenia
Kierowców przy al. NMP 4 w Częstochowie. Pracami
grupy kieruje Stanisław Czyż. |
Ośrodek Działań
Ekologicznych Źródła
Ośrodek Działań Ekologicznych Źródła jest
stowarzyszeniem działającym w regionie łódzkim. Główne cele
tej organizacji to: pobudzanie świadomości ekologicznej,
promowanie kultury ekologicznej i zdrowego stylu życia, działania
na rzecz ochrony roślin, zwierząt i ich naturalnych siedlisk,
zapobieganie degradacji środowiska. Stowarzyszenie zajmuje się
ochroną humanitarną zwierząt, ratowaniem dzikiej przyrody oraz
doraźnymi interwencjami w przypadkach zagrożeń dla środowiska.
Priorytetem stowarzyszenia są działania związane z edukacją
ekologiczną.
Polski
Klub Ekologiczny - Okręg Górnośląski
Polski Klub Ekologiczny to organizacja ogólnokrajowa, powstała
w 1980 r. w Krakowie. Działa w kilkunastu okręgach
regionalnych - na terenia województwa śląskiego jest to Okręg Górnośląski.
Celem działań Polskiego Klubu Ekologicznego jest realizacja zasad
idei ekorozwoju, systematyczna poprawa stanu środowiska
przyrodniczego, ochrona przyrody, życia i zdrowia człowieka oraz
kształtowanie świadomości poprzez powszechną edukację
ekologiczną. Klub prowadzi m.in. interwencje w Parlamencie i
administracji, edukację ekologiczną i wydawniczą, jak również
organizuje kampanie i akcje mające na celu ochronę środowiska i
zdrowia człowieka.
Okręg Górnośląski PKE skupia 16 kół lokalnych w miastach i
gminach województwa śląskiego oraz 7 szkolnych kół PKE.
Podejmują one różne działania na rzecz poprawy stanu środowiska
w swoim mieście, gminie i regionie, np.:
- Koło Miejskie PKE w Gliwicach, podejmuje interwencje w
obronie lokalnych wartości przyrodniczych, organizuje liczne
seminaria o tematyce ekologicznej, a także prowadzi kampanie na
rzecz rolnictwa ekologicznego i zdrowej żywności;
- Koło Miejskie PKE w Tychach, jako cel priorytetowy przyjęło
upowszechnianie Agendy 21, tzn. idei trwałego i zrównoważonego
rozwoju w jej lokalnym wymiarze.
Zarząd Okręgu Górnośląskiego rozpoczął w 1999 roku program
edukacyjny dla młodzieży pod hasłem: Rozpal niepokój o Ziemię,
prowadzony systemem pozalekcyjnym.
Polskie Towarzystwo
Ochrony Przyrody Salamandra
Swoimi przedsięwzięciami towarzystwo obejmuje głównie obszar
Polski zachodniej i północno-zachodniej. Poza Wielkopolską, Salamandra
ma także koła: szczecińskie, gdańskie, olsztyńskie, łódzkie,
nadnoteckie i galicyjskie. Obecnie organizacja ta liczy ok. 1 800
członków (w tym ponad 400 to aktywni ochotnicy) i prowadzi ok. 60
przedsięwzięć. PTOP Salamandra wydaje dwa czasopisma -
popularnonaukowy Biuletyn (zawiera artykuły przyrodnicze i
informacje o działaniach towarzystwa) oraz Rocznik Naukowy
(naukowe rozprawy na temat przyrody i metod jej ochrony), a także
przewodniki, foldery i inne publikacje o tematyce przyrodniczej. Na
stronie internetowej towarzystwa można także znaleźć
elektroniczne czasopismo - Magazyn Przyrodniczy, który oprócz
popularnonaukowych artykułów, zawiera m.in. aktualności
przyrodnicze, serwis prawny oraz odnośniki do innych polskich stron
internetowych, dotyczących przyrody. Towarzystwo prowadzi
intensywny lobbing w celu doskonalenia polskiego prawa związanego z
ochroną środowiska. Szczególnie aktywnie działa na rzecz poprawy
ustawy o ochronie przyrody. Specjaliści z Salamandry
opracowują także plany ochrony oraz zagospodarowania
dydaktyczno-turystycznego obszarów cennych przyrodniczo.
Polskie
Towarzystwo Ochrony Przyrody Salamandra - Oddział w Łodzi
Łódzkie Koło PTOP Salamandra prowadzi badania
oraz podejmuje interwencje w zakresie ochrony nietoperzy w północnej
części województwa śląskiego. |
Polskie Towarzystwo
Przyjaciół Przyrody pro Natura
Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro Natura jest
stowarzyszeniem ogólnopolskim, działającym od 1990 roku na rzecz
ratowania i odtwarzania zasobów przyrody. PTPP pro Natura
jest członkiem m.in. IUCN, Eurosite, Koalicji na rzecz Ochrony
Puszczy Białowieskiej, Koalicji Czas na Odrę, Porozumienia
dla Ochrony Nietoperzy, Twinnig (organizacja partnerska) z
London Wildlife Trust. Działanie Towarzystwa opiera się w dużej
mierze na pracy ochotników.
Główne realizowane programy to:
- Dać miejsce rzece. Bezpieczeństwo powodziowe a ochrona
przyrody - modelowy projekt w dorzeczu Łachy (dopływ
Baryczy, w zlewni Odry) mający na celu pogodzenie ochrony
przeciwpowodziowej i ochrony przyrody,
- Program ochrony bociana białego i jego siedlisk -
program o zasięgu ogólnopolskim, realizowany od 1994 roku, w
ramach którego przeprowadzana jest inwentaryzacja gniazd
bocianich, renowacja gniazd uszkodzonych i budowa platform pod
nowe gniazda oraz odbywają się szkolenia dla pracowników zakładów
energetycznych,
- Program Ochrony Nietoperzy - program o zasięgu ogólnopolskim,
prowadzony od 1992 roku, realizowany poprzez edukację i aktywną
ochronę miejsc szczególnie cennych dla nietoperzy,
- Ochrona płazów w województwie śląskim - program
prowadzony przez Koło Górnośląskie Polskiego Towarzystwa
Przyjaciół Przyrody pro Natura.
Polskie
Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro Natura - Koło Górnośląskie
pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902
Bytom
tel.: (32) 281 34 01 w. 116, 125
internet: www.muzeum.bytom.pl
e-mail: mgbytom@us.edu.pl
adres do korespondencji:
Muzeum Górnośląskie - Dział
Przyrody
pl. Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom |
Koło Górnośląskie Polskiego Towarzystwa Przyjaciół
Przyrody pro Natura jest częścią stowarzyszenia ogólnopolskiego,
którego główna siedziba mieści się we Wrocławiu. Jednym
z głównych programów realizowanych przez koło jest Ochrona
płazów w województwie śląskim. Celem programu jest
ochrona miejsc rozrodu płazów. W ramach programu
przeprowadzana jest inwentaryzacja zbiorników wodnych.
Miejsca najdogodniejsze dla rozrodu płazów są oznakowywane
i opisywane w terenie, a oczka wodne zagrożone przez
zasypywanie odpadami są zabezpieczane barierkami. Program
realizowany jest we współpracy ze szkołami, które opiekują
się wybranymi zbiornikami. |
Pracowania
na rzecz Wszystkich Istot
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot jest stowarzyszeniem powołanym
w celu prowadzenia działalności dla dobra przyrody, szerzenia
odpowiedzialnych wzorów życia oraz edukacji służącej zachowaniu
wysokiej jakości środowiska naturalnego i kulturowego. W swojej
działalności odwołuje się do założeń filozofii ekologii głębokiej,
odrzucającej antropocentryzm i zwracającej się ku tradycjom
niepodzielności świata. Pracownia występuje w obronie dzikiej
przyrody. Cele działania, którymi są zachowanie, ochranianie i
odtwarzanie środowiska naturalnego, realizuje poprzez:
- propagowanie filozofii głębokiej ekologii;
- prowadzanie licznych kampanii w obronie dzikiej przyrody
(kampania Puszcza Białowieska, kampania tatrzańska,
kampania na rzecz objęcia ochroną w formie rezerwatu przyrody
Doliny Wapienicy w Beskidzie Śląskim, kampania Dzika Polska
- wyszukiwanie miejsc cennych przyrodniczo);
- organizowanie wykładów, prelekcji, pokazów filmowych,
ekspozycji;
- uczestnictwo w seminariach;
- wydawanie książek dotyczących problemów ochrony dzikiej
przyrody;
- wydawanie miesięcznika Dzikie Życie poświęconego
obronie dzikiej przyrody, propagującego filozofię ekologii głębokiej
i poruszającego zagadnienie bioregionalizmu;
- prowadzenie warsztatów edukacyjnych (Strażnicy miejsc
przyrodniczo cennych, Gaja - nasz dom) oraz
organizację rytuałów i ceremonii, pozwalających uczestnikom
na wyrażenie swoich związków z całym życiem planety (Zgromadzenie
wszystkich istot).
Pracownia prowadzi Przyrodnicze Centrum Interwencji dla
wspierania działań na rzecz obrony miejsc przyrodniczo cennych.
Stowarzyszenie dla Natury Wilk
Stowarzyszenie powstało w 1996 roku. Prowadzi działania i
kampanie na rzecz ochrony najcenniejszych przyrodniczo ekosystemów,
ginących gatunków i ich siedlisk z priorytetową ochroną drapieżników
oraz proekologiczną działalność edukacyjną. Stowarzyszenie
opracowało i realizuje szeroki program działań na rzecz ochrony
wilków i innych drapieżników.
Realizowane projekty:
- Wilcza Sieć - długofalowa ochrona wilków w Polsce i
na terenach przygranicznych, realizowana poprzez sieć osób
zaangażowanych w różnorodne działania na rzecz ochrony
wilka,
- Przeciwdziałanie konfliktom między wilkami i hodowcami
- promowanie wśród hodowców różnych metod ochrony zwierząt
gospodarskich przed atakami wilków,
- Polsko-niemiecki system monitoringu wilka - obserwacje
zmiany rozmieszczenia i liczebności wilków w Polsce Zachodniej
oraz na pograniczu polsko-niemieckim, jak również poznanie
czynników ograniczających migrację wilków i kreowanie działań
przeciwdziałającym regresowi populacji wilków w tej części
kraju,
- Wilcze wyprawy w Beskidy - projekt prowadzony w
Beskidach Zachodnich służący promocji regionu i pokazaniu
lokalnej społeczności, że duże drapieżniki są skutecznym
magnesem przyciągającym zagranicznych turystów,
- Chrońmy małe drapieżniki - zmiana negatywnego
nastawienia ludzi, zwłaszcza mieszkańców terenów wiejskich,
do małych i średnich ssaków drapieżnych, takich jak: kuna,
tchórz, wydra, borsuk czy też lis,
- Ochrona i monitoring nietoperzy - projekt realizowany w
województwie śląskim i małopolskim, mający na celu przede
wszystkim badania nad nietoperzami na obszarach chronionych,
- Staże dla zagranicznych studentów - projekt staży
dla studentów, którzy uczestniczą w pracach terenowych, w
ramach projektów badawczych nad dużymi drapieżnikami,
- Dynamika populacji, ekologia i problemy ochrony wilka Canis
lupus w Beskidzie Śląskim i Żywieckim - projekt naukowy,
finansowany w głównej mierze przez Komitet Badań Naukowych,
- Ekologia i problemy ochrony rysia Felis lynx w Beskidzie Żywieckim
i Śląskim - projekt badawczy, którego wyniki posłużą
do opracowania strategii ochrony rysia w tej części Karpat.
Stowarzyszenie
Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja
Organizacja pozarządowa powstała w 1988 roku, jako
stowarzyszenie istnieje od roku 1992. Klub Gaja jest
stowarzyszeniem ekologiczno-kulturalnym. W swoich akcjach nawiązuje
do źródeł tradycji kulturowych i przekonania o wartości życia i
o konieczności jego obrony. W obronie natury stowarzyszenie wybiera
drogę działań niekonwencjonalnych: kampanii i wydarzeń
parateatralnych, warsztatów i szkoleń.
Działalność stowarzyszenia ujęta jest w następujące
programy:
- Ogólnopolska Kampania Teraz Wisła - głównym celem
kampanii jest ochrona bioróżnorodności i wartości
kulturowych zlewni Wisły poprzez aktywizację społeczności
lokalnych i edukację ekologiczną oraz poprawienie jakości
wody i jej racjonalnego wykorzystywania,
- Ogólnopolska Kampania Zwierzę nie jest rzeczą,
- Program działań lokalnych Lokalna Ziemia - budowanie
programu zrównoważonego rozwoju miasta Bielska-Białej,
ochrona wartości przyrodniczych miasta oraz prowadzenie różnorodnych
form edukacji i informacji ekologicznej,
- Program Sztuka dla Ziemi - program działań o
charakterze artystycznym oraz teatralnych i parateatralnych, jak
również happeningów ulicznych, wystaw i realizacji filmowych,
- Program współpracy międzynarodowej Our Belief.
W ośrodku edukacyjnym Bajka Klubu Gaja w Bielsku-Białej,
stowarzyszenie prowadzi edukację ekologiczną.
Towarzystwo na
rzecz Górnośląskiego Ogrodu Botanicznego
Towarzystwo istnieje od 1997 roku. Jego celem jest:
- podejmowanie wszechstronnych działań na rzecz utworzenia,
utrzymania i rozwoju regionalnego Górnośląskiego Ogrodu
Botanicznego,
- promowanie dziedzictwa przyrodniczego Śląska,
- uświadamianie społeczeństwu roli edukacyjnej i
popularyzatorskiej ogrodów botanicznych oraz znaczenia roślinności
w ograniczaniu zanieczyszczeń komunalnych i przemysłowych.
Dzięki staraniom towarzystwa, miasto Mikołów przeznaczyło w
planie zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Mokre grunty na
potrzeby przyszłego Górnośląskiego Ogrodu Botanicznego.
Towarzystwo
na rzecz Ziemi
Organizacja wywodząca się z Federacji Zielonych - Oświęcim,
powstała w roku 1989. Od 1997 roku jest stowarzyszeniem ogólnopolskim.
Statutowymi celami działania towarzystwa są m.in.: zachowanie,
ochrona i odtwarzanie środowiska naturalnego; podejmowanie działań
na rzecz rozwoju demokracji lokalnej, umacnianie pokoju, przeciwdziałanie
powstawaniu konfliktów i antagonizmów; działanie na rzecz
zmniejszania ilości wytwarzanych zanieczyszczeń i odpadów oraz
proekologicznego ich zagospodarowania oraz promocja czystej
produkcji i opakowań wielorazowego użytku.
Towarzystwo realizuje następujące programy i kampanie:
- Chrońmy dziką Sołę - kampania na rzecz ochrony
unikalnych, naturalnych zbiorowisk lasów łęgowych oraz
zbiorowisk nieleśnych związanych z dolinami rzek,
- Czynna ochrona terenów wodno-błotnych Doliny Górnej Wisły
- program realizowany we współpracy z ornitologiczną grupą Czaplon,
którego celem jest zachowanie i zwiększenie bioróżnorodności
stawów rybnych wraz z przylegającymi do nich terenami.
|