Przyroda Województwa Śląskiego
Województwo Człowiek i przyroda Badania i edukacja Ochrona przyrody Przyroda nieożywiona Przyroda ożywiona
Chronione kręgowce
 
Ochrona przyrody Ochrona gatunkowa Chronione zwierzęta
Pomocne i polecane Mapa serwisu
Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Gacek brunatny
fot. K. Henel
Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Jaszczurka zwinka
fot. M. Kocurek
W województwie śląskim występuje obecnie 256 gatunków kręgowców, które podlegają ochronie gatunkowej, w tym: 1 gatunek minoga, 9 gatunków ryb, 17 gatunków płazów, 7 gatunków gadów, 162 gatunki ptaków regularnie lęgowych oraz 17 nieregularnie lęgowych, a także 43 gatunki ssaków.

Nie potwierdzono obecności pięciu chronionych gatunków, które należy uznać za zanikłe lub prawdopodobnie zanikłe: minoga rzecznego, jesiotra zachodniego, węża Eskulapa, susła moręgowanego oraz żbika. Lista chronionych gatunków ptaków obejmuje kilkanaście gatunków, które niegdyś były, ale obecnie nie są już lęgowe na terenie województwa śląskiego. Należą do nich: świstun, gadożer, orlik krzykliwy, orzeł przedni, rybołów, sokół wędrowny, drop, kulon, batalion, sowa błotna, kraska, nagórnik, dzierzba czarnoczelna, dzierzba rudogłowa, a od kilku lat również podgorzałka. Nadal nie odnotowano na terenie województwa naturalnych stanowisk jaszczurki zielonej, której pojedyncze osobniki były obserwowane na przełomie lat 60. i 70., jak również w ostatnich latach, w okolicach Ustronia (Beskid Śląski), ale najprawdopodobniej było to stanowisko sztuczne. Z terenu województwa (Wyżyna Częstochowska) pochodzi ponadto jedno z 4 krajowych stwierdzeń innego chronionego gatunku - podkowca dużego, który w pobliżu południowych kresów naszego kraju osiąga północną granicę swojego zasięgu.

Ochronie ścisłej podlegają wszystkie występujące w województwie gatunki płazów i gadów oraz większość gatunków ptaków. W przypadku dwóch ściśle chronionych gatunków - wydry oraz kreta - wyznaczono obszary, na których nie podlegają one ochronie. Wokół miejsc rozrodu i regularnego przebywania niektórych ściśle chronionych gatunków wyznaczono na terenie województwa śląskiego strefy ochronne. Powstały one przy gniazdach bociana czarnego, bielika oraz cietrzewia.

Ochroną gatunkową częściową objęte są na terenie województwa: 2 gatunki ryb, 5 gatunków ptaków oraz 1 gatunek ssaka. Wyjątek stanowi kormoran, który jest objęty ochroną częściową, ale z wyjątkiem obszaru stawów rybnych, uznanych za obręby hodowlane w rozumieniu przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym.

Dodatkowo, na podstawie przepisów prawa łowieckiego i wędkarskiego, częściowej (sezonowej) ochronie podlega 28 gatunków zwierząt łownych oraz 18 użytkowanych gospodarczo gatunków ryb. Jeden gatunek - łoś, objęty został całoroczną ochroną, z uwagi na gwałtowny spadek populacji w skali całego kraju, w ciągu ostatnich 20 lat. Prawo łowieckie zezwala na całoroczny odstrzał borsuków, kun (leśnych i domowych), tchórzy, lisów, jenotów oraz norek amerykańskich na terenach obwodów łowieckich, na których występują głuszce lub cietrzewie.

Wykaz gatunków kręgowców występujących w województwie śląskim objętych ochroną gatunkową

Ochrona ścisła

Gromada: Krągłouste (Cyclostomata)
Rząd: Minogokształtne (Petromyzontiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Minóg strumieniowy Lampetra planeri
Gromada: Ryby (Pisces)
Rząd: Karpiokształtne (Cypriniformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Koza Cobitis taenia
Piekielnica Alburnoides bipunctatus
Piskorz Misgurnus fossilis
Różanka Rhodeus sericeus
Strzebla potokowa Phoxinus phoxinus
 Gromada: Ryby (Pisces)
Rząd: Skorpenokształtne (Scarpaeniformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Głowacz białopłetwy Cottus gobio
Głowacz pręgopłetwy Cottus poecilopus
Gromada: Płazy (Amphibia)
Rząd: Ogoniaste (Urodela = Caudata)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Salamandra plamista Salamandra salamandra
Traszka karpacka Triturus montandoni
Traszka górska Triturus alpestris
Traszka grzebieniasta Triturus cristatus
Traszka zwyczajna Triturus vulgaris
Gromada: Płazy (Amphibia)
Rząd: Bezogonowe (Anura = Salientia)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Grzebiuszka ziemna (huczek) Pelobates fuscus
Kumak górski Bombina variegata
Kumak nizinny Bombina bombina
Ropucha paskówka Bufo calamita
Ropucha szara Bufo bufo
Ropucha zielona Bufo viridis
Rzekotka drzewna Hyla arborea
Żaba trawna Rana temporaria
Żaba moczarowa Rana arvalis
Żaba jeziorkowa Rana lessonae
Żaba śmieszka Rana ridibunda
Żaba wodna Rana esculenta
Gromada: Gady (Reptilia)
Rząd: Żółwie (Testudines)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Żółw błotny Emys orbicularis
Gromada: Gady (Reptilia)
Rząd: Łuskonośne (Squamata)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Gniewosz plamisty Coronella austriaca
Jaszczurka zwinka Lacerta agilis
Jaszczurka żyworodna Lacerta vivipara
Padalec zwyczajny Anguis fragilis
Zaskroniec zwyczajny Natrix natrix
Żmija zygzakowata Vipera berus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Perkozy (Podicipediformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Perkoz dwuczuby Podiceps cristatus
Perkoz rdzawoszyi Podiceps grisegena
Perkozek Tachybaptus ruficollis
Zausznik Podiceps nigricollis
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Brodzące (Ciconiiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Bączek Ixobrychus minutus
Bąk Botaurus stellaris
Bocian biały Ciconia ciconia
Bocian czarny Ciconia nigra
Ślepowron Nycticorax nycticorax
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Blaszkodziobe (Anseriformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Cyranka Anas querquedula
Gęgawa Anser anser
Hełmiatka Netta rufina
Krakwa Anas strepera
Łabędź krzykliwy Cygnus cygnus
Łabędź niemy Cygnus olor
Nurogęś Mergus merganser
Płaskonos Anas clypeata
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Jastrzębiowe (Accipitriformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Bielik Haliaeetus albicilla
Błotniak stawowy Circus aeruginosus
Jastrząb Accipiter gentiles
Krogulec Accipiter nisus
Myszołów Buteo buteo
Trzmielojad Pernis apivorus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Sokołowe (Falconiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Kobuz Falco subbuteo
Pustułka Falco tinnunculus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Grzebiące (Galliformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Cietrzew Tetrao tetrix
Głuszec Tetrao urogallus
Przepiórka Coturnix coturnix
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Żurawiowe (Gruiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Derkacz Crex crex
Kokoszka Gallinula chloropus
Kropiatka Porzana porzana
Wodnik Rallus aquaticus
Zielonka Porzana parva
Żuraw Grus grus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Siewkowe (Charadriiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Brodziec piskliwy Actitis hypoleucos
Czajka Vanellus vanellus
Krwawodziób Tringa totanus
Kszyk Gallinago gallinago
Kulik wielki Numenius arquata
Rybitwa białowąsa Chlidonias hybridus
Rybitwa czarna Chlidonias niger
Rybitwa rzeczna Sterna hirundo
Rycyk Limosa limosa
Samotnik Tringa ochropus
Sieweczka rzeczna Charadrius dubius
Słonka Scolopax rusticola
Śmieszka Larus ridibundus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Gołębie (Columbiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Sierpówka Streptopelia decaocto
Siniak Columba oenas
Turkawka Streptopelia turtur
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Kukułkowe (Cuculiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Kukułka Cuculus canorus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Sowy (Strigiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Płomykówka Tyto alba
Pójdźka Athene noctua
Puchacz Bubo bubo
Puszczyk Strix aluco
Puszczyk uralski Strix uralensis
Uszatka Asio otus
Włochatka Aegolius funereus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Lelkowe (Caprimulgiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Lelek Caprimulgus europaeus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Krótkonogie (Apodiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Jerzyk Apus apus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Kraskowe (Coraciiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Dudek Upupa epops
Zimorodek Alcedo atthis
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Dzięciołowe (Piciformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Dzięcioł czarny Dryocopus martius
Dzięcioł duży Dendrocopos major
Dzięcioł średni Dendrocopos medius
Dzięcioł trójpalczasty Picoides tridactylus
Dzięcioł zielonosiwy Picus canus
Dzięcioł zielony Picus viridis
Dzięciołek Dendrocopos minor
Krętogłów Jynx torquilla
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Wróblowe (Passeriformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Białorzytka Oenanthe oenanthe
Bogatka Parus major
Brzegówka Riparia riparia
Brzęczka Locustella luscinioides
Cierniówka Sylvia communis
Czarnogłówka Parus montanus
Czubatka Parus cristatus
Czyż Carduelis spinus
Drozd obrożny Turdus torquatus
Dymówka Hirundo rustica
Dzierlatka Galerida cristata
Dziwonia Carpodacus erythrinus
Dzwoniec Carduelis chloris
Gajówka Sylvia borin
Gawron Corvus frugilegus
Gąsiorek Lanius collurio
Gil Pyrrhula pyrrhula
Grubodziób Coccothraustes coccothraustes
Jarzębatka Sylvia nisoria
Kapturka Sylvia atricapilla
Kawka Corvus monedula
Kląskawka Saxicola torquata
Kopciuszek Phoenicurus ochruros
Kos Turdus merula
Kowalik Sitta europaea
Kruk Corvus corax
Krzyżodziób świerkowy Loxia curvirostra
Kulczyk Serinus serinus
Kwiczoł Turdus pilaris
Lerka Lullula arborea
Łozówka Acrocephalus palustris
Makolągwa Carduelis cannabina
Mazurek Passer montanus
Modraszka Parus caeruleus
Muchołówka białoszyja Ficedula albicollis
Muchołówka mała Ficedula parva
Muchołówka szara Muscicapa striata
Muchołówka żałobna Ficedula hypoleuca
Mysikrólik Regulus regulus
Oknówka Delichon urbica
Ortolan Emberiza hortulana
Orzechówka Nucifraga caryocatactes
Paszkot Turdus viscivorus
Pełzacz leśny Certhia familiaris
Pełzacz ogrodowy Certhia brachydactyla
Piecuszek Phylloscopus trochilus
Piegża Sylvia curruca
Pierwiosnek Phylloscopus collybita
Pleszka Phoenicurus phoenicurus
Pliszka górska Motacilla cinerea
Pliszka siwa Motacilla alba
Pliszka żółta Motacilla flava
Pluszcz Cinclus cinclus
Podróżniczek Luscinia svecica
Pokląskwa Saxicola rubetra
Pokrzywnica Prunella modularis
Potrzeszcz Miliaria calandra
Potrzos Emberiza schoeniclus
Raniuszek Aegithalos caudatus
Remiz Remiz pendulinus
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus
Rudzik Erithacus rubecula
Sikora uboga Parus palustris
Siwerniak Anthus spinoletta
Skowronek Alauda arvensis
Słowik rdzawy Luscinia megarhynchos
Słowik szary Luscinia luscinia
Sosnówka Parus ater
Sójka Garrulus glandarius
Srokosz Lanius excubitor
Strumieniówka Locustella fluviatilis
Strzyżyk Troglodytes troglodytes
Szczygieł Carduelis carduelis
Szpak Sturnus vulgaris
Śpiewak Turdus philomelos
Świergotek drzewny Anthus trivialis
Świergotek łąkowy Anthus pratensis
Świergotek polny Anthus campestris
Świerszczak Locustella naevia
Świstunka Phylloscopus sibilatrix
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus
Trznadel Emberiza citrinella
Wilga Oriolus oriolus
Wróbel Passer domesticus
Zaganiacz Hippolais icterina
Zięba Fringilla coelebs
Zniczek Regulus ignicapillus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki nieregularnie lęgowe
Rząd: Brodzące (Ciconiiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
 Czapla purpurowa Ardea purpurea
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki nieregularnie lęgowe
Rząd: Blaszkodziobe (Anseriformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Gągoł * Bucephala clangula
Rożeniec Anas acuta
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki nieregularnie lęgowe
Rząd: Jastrzębiowe (Accipitriformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Błotniak łąkowy Circus pygargus
Kania czarna Milvus migrans
Kania ruda Milvus milvus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki nieregularnie lęgowe
Rząd: Siewkowe (Charadriiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Mewa czarnogłowa Larus melanocephalus
Mewa pospolita Larus canus
Rybitwa białoskrzydła Chlidonias leucopterus
Sieweczka obrożna Charadrius hiaticula
Szablodziób Recurvirostra avosetta
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki nieregularnie lęgowe
Rząd: Sowy (Strigiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Sóweczka * Glaucidium passerinum
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki nieregularnie lęgowe
Rząd: Dzięciołowe (Piciformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Dzięcioł białogrzbiety Dendrocopos leucotos
Dzięcioł białoszyi Dendrocopos syriacus
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki nieregularnie lęgowe
Rząd: Wróblowe (Passeriformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Droździk Turdus iliacus
Pliszka cytrynowa Motacilla flava
Wąsatka Panurus biarmicus
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Owadożerne (Insectivora)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Jeż wschodni Erinaceus concolor
Jeż zachodni Erinaceus europaeus
Kret 2 Talpa europaea
Rzęsorek mniejszy Neomys anomalus
Rzęsorek rzeczek Neomys fodiens
Ryjówka aksamitna Sorex araneus
Ryjówka górska Sorex alpinus
Ryjówka malutka Sorex minutus
Zębiełek karliczek Crocidura suaveolens
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Nietoperze (Chiroptera)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Borowiaczek Nyctalus leisleri
Borowiec wielki Nyctalus noctula
Gacek brunatny Plecotus auritus
Gacek szary Plecotus austriacus
Karlik malutki Pipistrellus pipistrellus s.l.
Karlik większy Pipistrellus nathusii
Mopek Barbastella barbastellus
Mroczek posrebrzany Vespertilio murinus
Mroczek pozłocisty Eptesicus nilssonii
Mroczek późny Eptesicus serotinus
Nocek Bechsteina Myotis bechsteinii
Nocek Brandta Myotis brandtii
Nocek duży Myotis myotis
Nocek łydkowłosy Myotis dasycneme
Nocek Natterera Myotis nattereri
Nocek orzęsiony Myotis emarginatus
Nocek rudy Myotis daubentonii
Nocek wąsatek Myotis mystacinus
Podkowiec mały Rhinolophus hipposideros
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Gryzonie (Rodentia)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Chomik europejski Cricetus cricetus
Darniówka tatrzańska Microtus (Pitymys) tatricus
Koszatka Dryomys nitedula
Orzesznica Muscardinus avellanarius
Popielica Glis glis
Smużka Sicista betulina
Wiewiórka Sciurus vulgaris
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Drapieżne (Carnivora)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Gronostaj Mustela erminea
Łasica Mustela nivalis
Niedźwiedź brunatny Ursus arctos
Ryś Felis lynx
Wilk Canis lupus
Wydra 3 Lutra lutra
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Parzystokopytne (Artiodactyla)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Żubr Bison bonasus
Gatunki prawdopodobnie lęgowe.
2   Z wyjątkiem występującego na lotniskach, w zamkniętych ogrodach, szkółkach,
na obszarze stawów rybnych, uznanych za obręby hodowlane w rozumieniu przepisów
ustawy o rybactwie śródlądowym oraz na wałach przeciwpowodziowych, zaporach ziemnych
zbiorników wodnych, nasypach, doprowadzalnikach i groblach.
3   Z wyjątkiem występującej na obszarze stawów rybnych uznanych za obręby hodowlane
w rozumieniu przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym, gdzie podlega ochronie
gatunkowej częściowej.

Ochrona częściowa

Gromada: Ryby (Pisces)
Rząd: Karpiokształtne (Cypriniformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Słonecznica Leucaspius delineatus
Śliz Barbatula barbatula
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Pełnopłetwe (Pelecaniformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Kormoran1 Phalacrocorax carbo
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Siewkowe (Charadriiformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Mewa białogłowa Larus cachinnans
Gromada: Ptaki (Aves) - gatunki regularnie lęgowe
Rząd: Wróblowe (Passeriformes)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Sroka Pica pica
Wrona siwa Corvus corone cornix
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Rząd: Gryzonie (Rodentia)
Nazwa polska Nazwa łacińska
Bóbr europejski Castor fiber
1   Z wyjątkiem występującego na obszarze stawów rybnych, uznanych za obręby hodowlane
w rozumieniu przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym.

Materiał strony opracowano 30 września 2002 roku. Autor opracowania: A. Wower.

Chronione bezkręgowceChronione kręgowce
Chronione grzybyChronione zwierzęta
Natura 2000Obiekty ochrony przyrodyOchrona siedlisk przyrodniczychOchrona gatunkowaOstoje przyrody ożywionejInstytucje i organizacje ochrony przyrodyCzynna ochrona przyrody
Województwo | Człowiek i przyroda | Badania i edukacjaOchrona przyrody | Przyroda nieożywiona | Przyroda ożywiona | Pomocne i polecane | Mapa serwisu
e-mail
Serwis współfinansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
Copyright © 2002-2006 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska   Projekt i wykonanie: ZiP Soft